فرهنگ اصطلاحات وقف صفحه 320

مصرف

تعریف

«مصرف»، در لغت، اسم مکان است از فعل «صرف، یصرف، صرفا». و یکی از جمله معانی آن انفاق کردن است. گفته می شود: «صرفت المال» یعنی آن را خرج کردم(1).

در اصطلاح فقیهان، مصرف به معنای هزینه کردن مال و محل انفاق آن است.

حصفکی می گوید: مصرف جزیه و خراج... مصالح مسلمین است، مثل حفاظت از مرزها، ساختن پل و روگذر و تأمین دانشمندان.

ابن عابدین می گوید: جهت مصرف بیت المال عبارت است از: قضاوت و کارمندان و هر کس که تماما برای مسلمین کار می کند.

فقیهان می گویند: جهت مصرف زکات هشت گروه فقرا، مساکین، تحصیلداران زکات... هستند چنان که در آیه کریمه «اِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ

وَالْمَسَاکینِ...»(2) آمده است. اُبی می گوید: مصرف زکات جایی است که در آن جا هزینه می شود(3).

بر این اساس، مصرف وقف جهت و محلی است که در آن صرف و بر آن هزینه می شود و آن همان موقوف علیه است.

1- لسان العرب؛ المصباح المنیر؛ المعجم الوسیط، ذیل مادّه «صرف».
2- توبه / 60.
3- رد المختار، ج 3، ص 280؛ جواهر الاکلیل، ج 1، ص 138؛ المغنی، ابن قدامه، ج 6، ص 455.