فرهنگ اصطلاحات وقف صفحه 62

اشتراک

تعریف

«اشتراک»، در لغت بر وزنِ افتعال است از «شرک» به معنای مخلوط و ممزوج شدن. مانند اجیر مشترک؛ و او کسی است که کارش مختص به فردی نمی باشد، بلکه برای هر کس که کارش را بخواهد کار می کند، مانند خیاط در بازار(1). اصل شرک به معنای «نصیب» است؛ چنان که در قرآن فرموده است: «اَمْ لَهُمْ شِرْکٌ فِی السَّموَاتِ»(2).

در اصطلاح علمای علم اصول مشترک دو نوع است:

مشترک معنوی: لفظ مقرری است که برای مفهوم عام مشترک بین افراد وضع شده است.

مشترک لفظی: لفظی است که همزمان برای دو معنا وضع شده است که یکی بدل از دیگری می باشد(3).و(4)

اشتراک در وقف به این معناست که واقف در وقفش بین وقف اهلی

1- المصباح المنیر؛ لسان العرب، ذیل مادّه «شرک».
2- فاطر / 40 (آیا نصیبی در آسمانها دارند).
3- جمع الجوامع، ج 1، ص 247: کشاف اصطلاحات الفنون، ج 4، ص 154.
4- تفاوت مشترک لفظی و معنوی آن است که در مشترک لفظی لفظ به تعداد معانی وضع علی حده دارد و معانی جهت مشترکه ندارند - مثل لفظ عین که برای چشم و چشمه و طلا وضع شده است. مشترک معنوی آن است که لفظ یک وضع دارد برای معنای عامی که افراد متعدد دارد - مثل لفظ انسان برای افرادش - مترجم.