وقف در فقه اسلامی و نقش آن در شکوفایی اقتصاد اسلامی صفحه 197

از عبارات ابن قُدامه استفاده می شود که در مذهب احمدبن حنبل، تفضیل بعضی بر بعضی اگر بدون جهت باشد، مکروه است و اگر به دلیل عیالمند و یا نیازمند بودن فرد یا

افراد برتری داده شده باشند، بلااشکال است. همچنین است اگر برای تشویق بر طلب علم باشد. وی سپس به عمل ابوبکر استناد کرده است که از میان فرزندان خود ، نخله هایی را تنها به عایشه اعطا کرد و نیز به حدیث وقف عمر که حفصه را برتری داد. البتّه

مستحبّ است توزیع براساس باب ارث باشد (لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الاُنْثَیَیْنِ» زیرا مرد در اداره امور زندگی مخارج بیشتری را باید متحمّل شود؛ امّا اگر موقوفٌ عَلَیْه غیرمحصور باشند، تفضیل و تسویه، هر دو، جایز است.(1)

توجّه به این نکته خالی از فایده نیست که در وقف عمر، تولیت وقف برعهده حفصه گذاشته شد، نه این که عمر او را بر دیگران برتری داده باشد. البتّه به متولّی نیز اجازه

انتفاع از وقف داده شده است.