استفتاءات کتاب استفتاءات مرجع عالیقدر تشیّع حضرت آیه الله العضمی شاهرودی (دام ظله) صفحه 11

: واجبی است که در انجام آن قصد قربت لازم نیست مانند اداء دین ، جواب سلام دادن ، کفن و دفن میت .

واجب تعیینی : واجبی است که وجوب به شخص آن تعلق گرفته است مانند نماز ، روزه ، حج .

واجب تخییری : واجبی است که بدلی هم عرض خود دارد و مکلف باید یکی از آنها را بجای آورد . مانند شصت روز روزه گرفتن برای کفاره افطار عمدی

1 ) وارد شدن به بازار برای خریدن گوشت .

ماه رمضان که عدل آن شصت مسکین را طعام دادن یا بنده ای را آزاد کردن است و مکلف باید یکی از آنها را انجام دهد .

واجب عینی : واجبی است که هر مکلفی شخصا باید آن را انجام دهد و با اقدام دیگران از عهده او ساقط نمی شود مانند روزه ماه رمضان .

واجب کفایی : واجبی است که هر مکلفی باید آن را انجام دهد ولی با انجام دیگران از عهده او ساقط می شود ، مانند جهاد در راه خدا که وقتی عده ای در حد کفایت اقدام کنند از دیگران ساقط می شود .

واجب مطلق و واجب مشروط : چون اطلاق و اشتراط دو امر اضافی هستند و در احکام شرعی واجب مطلق از جمیع جهات نداریم پس باید چنین تعریف کرد : اگر واجبی را نسبت به شیء ملاحظه کردیم یا وجوبش به آن شیء بستگی دارد و مشروط به آن است و یا ندارد ، اولی نسبت به آن شیء مشروط است و دومی مطلق ، مثلاً خود نماز نسبت به وضو وجوبش مطلق است ولی نسبت

به زوال وجوبش مشروط است و حج وجوبش نسبت به استطاعت مشروط است ولی نسبت به طی مسافت مطلق است . و همه واجبات نسبت به شرایط عامه مشروط هستند ( قدرت ، عقل ، بلوغ و . . . ) .

واجب موسع : واجبی است که وقت انجام آن وسیع تر از خود آن است مانند نماز ظهر و عصر که از ظهر تا غروب آفتاب وقت دارد .