استفتاءات کتاب استفتاءات مرجع عالیقدر تشیّع حضرت آیه الله العضمی شاهرودی (دام ظله) صفحه 166

کمتر از اینها امرار معاش می شده بدون مضیقه و سختی خمس زاید بر مایحتاج را باید بدهید .

سؤال 504 : الف ) مردم بلتستان برای خود درخت مثمر و غیر مثمرغرس می کنند بعد از رسیدن سال شاخه های درخت غیر مثمر را برای مؤونه خود و عیال قطع می کنند و اصلش را می گذارند ، باز هر دو سه سال شاخه ها را قطع می کنند و خرج می کنند و اما درخت مثمر هرساله از میوه آن استفاده می کنند ، آیا بر اینها خمس تعلق می گیرد ؟

ب ) این مردم برای مؤونه خود حیوان نگه می دارند و کود این حیوانات برای زراعت استفاده می شود و از شیر و روغن و گوشت برای خوردن و از پشم آنها برای لباس و فرش استفاده می کنند و هکذا لوازمات خانه را عموماً از حیوانات استفاده می کنند ، آیا بر این حیوانات خمس تعلق می گیرد ؟

جواب : الف ) چنانچه به مقدار اعاشه و مؤونه سالیانه ایشان بیشتر نباشد و در همان سال غرس استفاده از آن می کنند و همچنین همه ساله از آن استفاده می کنند در این صورت خمس به آن تعلق نمی گیرد و از قبیل سرمایه ضروری می باشد و اگر از منافع آن چیزی اضافه آمد سر سال خمس آن را می دهند و اگر در سال اول از آن استفاده نمی کنند سرسال اول خمس آن را از عین یا از قیمت می دهند و سالهای بعد که از آن استفاده می کنند نمو آن خمس ندارد وهمچنین است اشجار مثمره

و چنانچه زیادتر از مقدار اعاشه باشد خمس زیادتی را از عین یا از قیمت بدهند .

ب )مثل جواب اول است .

سؤال 505 : کشاورزانی که درختان مثمر و غیر مثمر دارند ، درختان غیر مثمر را برای خوراک گاو و گوسفند و ساختن منزل و گرم کردن خانه و پختن غذا به کار می برند واین درختان 5 سال بعد از کاشتن قابل استفاده می شوند و قبل از کاشتن نهالها خمس آنها پرداخت شده است آیا به این درختان خمس تعلق می گیرد ؟

جواب : در اشجار غیر مثمره در این پنج سالی که استفاده نکرده خمس نمو آنها را باید بدهد و بعداً هرچه در هر سال قطع نموده و مورد استفاده شده خمس ندارد و آنچه بعداً سال بر آن گذشت خمس آن زیادیها که بین سال حاصل شده باید بدهد .

سؤال 506 : نگهداری گاو و گوسفند برای رفع احتیاجات روزمره زندگی مردم کشاورز مثل شیر و پشم و کره و . . . مشمول پرداخت خمس می شود ؟

جواب : چنانچه احتیاج به جمیع اینها دارد خمس به جمیع آنها تعلق نمی گیرد و اگر زاید بر ضروری معاش باشد آن زیادی را باید خمس بدهد ، ولی اگر آنها را به پولی خریده که خمس آن را نداده باید خمس آن پول را بدهد .