استفتاءات کتاب استفتاءات مرجع عالیقدر تشیّع حضرت آیه الله العضمی شاهرودی (دام ظله) صفحه 183

جواب : چون مخمس وغیر مخمس مخلوط شده ،آنچه صرف کرده ، از همه صرف شده و آنچه

مانده ، از هر دو مانده ، پس باید بعضی تخمیس شود و بعضی خمس ندارد و باید نسبت را ملاحظه کند و نیت اثری ندارد .

کسی که حساب سال نداشته

سؤال 560 : شخصی که از اول تکلیف خمس نداده و از منافع کسب چیزهایی که احتیاج داشته مانند : خانه ، ماشین ، تلفن ، و . . . خریده آیا خمس به آنها تعلق می گیرد ؟

جواب : درصورت احتیاج چنانچه نمی داند که واقعاً در بین سال ربح خریده شده یا بعد ازآن ، با حاکم شرع و یا وکیل او دستگردان نماید و بعداً به ربع یا خمس مبلغ ، مصالحه نماید .

سؤال 561 : بسیاری از افراد میل دارند حساب سال داشته باشند ولی به جهت این که بدهکاری آنان سنگین است به طور کلی شانه خالی می کنند در این مورد نظر مبارک شما چیست ؟ آیا باید فقط خمس خورد و خوراک خود را حساب کنند ؟

جواب : چون که نظر مرحوم آیه الله والد قدس سره و نظر ما این است که سرمایه ای که به مقدارضرورت می باشد و اگر از آن مقدار کمتر باشد در ضیق معاش واقع می شود ( مانند منزل مسکونی ) خمس آن را نمی گیریم و چنانچه سال نداشته خمس این سرمایه و خمس منزل و اثاث و جمیع اشیایی که درسال تهیه شده ، خمس داشته و خمس آن را اخذ می نماییم و به صاحبش قرض می دهیم و بعداً قرض را مصالحه به خمس مبلغ می نماییم که خمس الخمس از او گرفته شود ،اما اشیاء غیر

لازمه و سرمایه زاید بر محل حاجت ، خمس آن را باید گرفت و چنانچه نمی تواند دفعهً ادا نماید دستگردان شود و تدریجاً ادا نماید .

سؤال 562 : شخصی که از زمان بلوغ تا کنون حساب سال نداشته می خواهد از این به بعد خمس بدهد و نمی داند چه مقدار خمس از سابق به گردن اوست ، وظیفه او چیست ؟

جواب : تمام اموال و موجودی خود را سیاهه می کند و به نزد حاکم شرع می رود و حاکم شرع آن را دست گردان می نماید و خمس آنچه را که محل احتیاج اوست ، دستگردان و مصالحه می نماید و خمس آنچه را که زاید از محل حاجت است می گیرد .