استفتاءات کتاب استفتاءات مرجع عالیقدر تشیّع حضرت آیه الله العضمی شاهرودی (دام ظله) صفحه 215

سؤال 654 : یکی از کشورها به تبعه خود ، زمین و یا خانه واگذار می کند و این حق فقط یک بار در طول عمر تعلق می گیرد ، یکی از اتباع این کشور مقیم خارج بوده است و پدر این شخص زمین از دولت بنام فرزندش تحویل می گیرد که البته فرزند را از وجود آن با خبر می نماید ، اما پس از مدتی بدون خبر و هرگونه وکالتی از طرف مالک اصلی ( فرزند ) زمین را بفروش می رساند ، اکنون پدر فوت شده است و فرزند بدون اطلاع از سقوط حقش برای دریافت زمین به دولت مراجعه کرده و به او گفته شده که شما قبلاً زمین خود را دریافت کرده و فروخته اید و تاریخ تحویل گرفتن آن را هم مشخص نموده اند و گفته شده شما دیگر حقی ندارید .

1

با توجه به این که پدر هیچ گونه وکالتی در خصوص فروش نداشته است آیا در فروش زمین مذکور مجاز بوده است ؟ 2 در صورت عدم جواز آیا اکنون پدر مدیون حق تلف شده فرزند می باشد ؟ 3 در صورت مدیون بودن ( با توجه به فوت پدر ) دین مذکور از چه منبعی استیفاء گردد ؟ لازم به ذکر است که همه اموال پدر هنوز تقسیم نشده است . 4 آیا ملاک قیمت وقت فروش زمین است یا قیمت فعلی آن ؟

جواب : اگر پدر به وکالت فرزندش زمین احیا شده را از دولت گرفته یا بعد از گرفتن ، فرزند اجازه داد ، پس زمین ملک فرزندش می باشد و فروش پدر فضولی بوده ، اگر فرزند فروش پدر را اجازه داده یا بدهد مستحق ثمن زمین یعنی قیمت زمین هنگام فروش می باشد و اگر اجازه ندهد زمین مال اوست و در صورتی که نتواند آن را بگیرد قیمت فعلی زمین را مستحق می باشد و در هر دو حال از اصل ترکه خارج می شود . اما اگر پدر بدون وکالت از فرزند زمین را از دولت گرفت و فرزند بعداً اجازه نداد تا زمان فروش پس این زمین ربطی به فرزندش ندارد .

حکم ارتفاع قیمت مبیع در هنگام فسخ

سؤال 655 : شخصی مال غیر رادر سال 64 می فروشد و مالک اصلی در سال 78 پیدا می شود و مطالبه زمین یا قیمت زمین را به نرخ روز همراه با اجاره مدت گذشته می کند آیا خریدار قیمت زمین را از فروشنده به قیمت موقع خرید مطالبه کند یا

به قیمت روز تا متضرر نگردد ؟

جواب : در صورت جهل مشتری مستحق همان ثمن و قیمتی است که در برابر ملک داده ، ولی اگر دراثر تنزل قیمت پول ، خسارتی بر مشتری وارد شده باشد ، بایع غاصب باید آن را جبران کند .

خیار عیب

معیوب بودن یا فاسد بودن مبیع