استفتاءات کتاب استفتاءات مرجع عالیقدر تشیّع حضرت آیه الله العضمی شاهرودی (دام ظله) صفحه 236

احکام قرض

فروختن چک مدت دار

سؤال 711 : شخصی چک مدت دار را برای فروش می آورد و خریدار آن را به مبلغی کمتر از آنچه در چک نوشته شده می خرد ، آیا این کار شرعاً جایز است ؟

جواب : اگر چک مذکور واقعاً در مقابل طلب حقیقی در دست آورنده و فروشنده باشد ، فروش چنین چک مدت داری در مقابل طلب به کمتر از مبلغ متن چک به پول نقد مانعی ندارد و الاّ جایز نیست .

تصرف طلبکار در مال بدهکار

سؤال 712 : در عقد اجاره و توافق طرفین ( موجر و مستأجر ) در همان ابتداء عقد ، مبلغی وجه نقد تحت عنوان سرقفلی از طرف مستأجر به موجر پرداخت می شود و طرفین شرط می کنند که مستأجر در عین مستأجره کار و کسب کند و موجر حق اخراج او را نداشته باشد و نیز مستأجر مبلغی را ماهیانه یا سالیانه پرداخت کند ، حال اگر مستأجر مقروض شد و طلبکار شخص ثالثی غیر از موجر باشد آیا طلبکار می تواند بدون رضایت موجر یا مستأجر برای نقد کردن حق خود از حق سرقفلی به نفع خود استفاده کند یا بهر شکلی آن را به مالکیت تصرف خود درآورد ؟

جواب : طلبکار بدون رضایت مدیون نمی تواند از سرقفلی و یا در عین مستأجره تصرف کند ، گرچه دین او حال باشد و مدیون امتناع کند ، بلکه باید به حاکم شرع مراجعه نماید .

تأخیر زیاد در پرداخت دین

سؤال 713 : شخصی مقروض بوده بعد از 20 سال اگر بخواهد قرض خود را بپردازد آیا عین پول قرض گرفته شده را باید اداء کند یا معادل و هم ارزش این پول در بیست سال پیش را باید امروز بپردازد ؟ زیرا پول در 20 سال قبل معادل یک ماشین سواری بود و اکنون تنزل بسیار کرده است ؟

جواب : اقوی آن است که همان مبلغ پولی را که قرض کرده ادا کند و احوط آن است که مصالحه نمایند .