استفتاءات کتاب استفتاءات مرجع عالیقدر تشیّع حضرت آیه الله العضمی شاهرودی (دام ظله) صفحه 248

احکام احیا کردن

راه محل عبور و مرور

سؤال 744 : در روی زمین شخصی از قدیم الایام راه عبور و مرور مردم قرار داشته ، حالا مالک آن زمین اجازه عبور و مرور را به بعضی می دهد و بعض دیگر از مردم را منع می کند ، تحت این عنوان که قبلاً تعداد کسانی که عبور و مرور می کردند کم بود و الآن تعداد زیاد شده است آیا مالک حق چنین منعی را دارد ؟

جواب : اگر ساختن منزل یا احیاء زمین اسبق از عبور بوده حق منع دارد و اگر قبلاً اینجا طریقی بوده و بعد خانه ساخته شده یا احیاء زمین شده ، مردم حق عبور دارند و صاحب خانه حق منع ندارد و از پیرمردهای محل استفسار نمایند کدام اسبق بوده .

نهال کاری در چراگاه عمومی

سؤال 745 : برای اهل قریه چراگاهی بود از زمان آباء و اجداد که حیوانات خود را آنجا می چراندند ، اکنون چند نفر آنجا را نهال کاری کرده و پر از اشجار کرده اند ، در وقت نهال کاری هم از دیگران نپرسیدند و بعضی اصلاً راضی نیستند بخاطر این که چراگاه دیگری ندارند و بالای کوه بردن گوسفندان مشقت زیادی دارد . بیان بفرمایید با این وصف در اینجا نهال کاری جایز است یا نه ؟

جواب : در صورتی که مورد احتیاج اهل قریه باشد و اضافه بر احتیاج آنها نباشد جایز نیست کسی بدون رضایت آنان تصرف در آن نماید .

تصرف در چشمه متعلق به اهل قریه

سؤال 746 : چشمه ای هست که آب کمی دارد که برای خوردن و آشامیدن برای چند ده و روستا توسط دولت لوله کشی شده و غیر از این آب ، آب صاف دیگری یافت نمی شود آیا صاحبان نهال می توانند از آب این چشمه برای آبیاری نهالها استفاده کنند ؟

جواب : چنانچه چشمه و اطراف آن را اهالی یا دولت حیازت نموده و حوض مثلاً ساخته و لوله کشی نموده اند ، کسی دیگر حق تصرف ندارد بدون رضایت آنها و چنانچه حیازت ننموده اند می تواند شخص دیگر تصرف نماید بشرط آن که ضرر مهمی به اهل قریه نرسد .