احکام پزشکان و بیماران: مطابق با فتوای آیه الله العظمی حاج شیخ محمد فاضل لنکرانی صفحه 151

که پزشک،صلاح بیمار را در معالجۀ بدون آزمایش می دانسته و شرط عدم ضمان هم کرده باشد،ضامن نیست.

473- اگر پزشک به بیمار خود وعدۀ مداوا دهد،ولی بیمار مداوا نشود، باید هزینۀ ویزیت را برگرداند،امّا در صورتی که حقّ ویزیت در مقابل معاینه و نوشتن نسخه بوده،پزشک ضامن نیست.

474- در مورد بیماری های غیر قابل علاج و کشنده،اگر پزشک مطمئن باشد یک روش درمانی مانند جراحی یا بیمار بهبودی می یابد و یا این که سبب مرگ زودرس او خواهد شد،در صورتی که امید به بهبودی دارد، می تواند اقدام به عمل کند و با شرط عدم ضمان،ضامن نیست.

ضمانت در درمان با روش پرعارضه

475- اگر پزشک بداند یا احتمال قوی بدهد که یک بیمار در اثر نوعی بیماری،مثل برخی سرطان ها،به زودی خواهد مرد و اگر شیمی درمانی شود عوارض آن شدیدتر از بیماری اولیه است،در صورتی که با معالجه، مقدار قابل توجهی،که عرفاً صدق ادامۀ حیات کند،بر عمر بیمار افزوده شود،لازم است پزشک اقدام به معالجه و تجویز دارو نماید و با شرط برائت،ضمان و مسئولیتی برای پزشک نیست.

476- اگر پزشک معالج از نظر علم یا عمل کوتاهی کرده باشد و کاری را انجام داده که موجب نقص عضو یا ضرر دیگری به بیمار شده باشد، ضامن است،هر چند با اجازۀ بیمار اقدام به معالجه کرده باشد.

477- اگر در اثر اقداماتی که برای حفظ جان بیمار لازم است،مانند حرکت و ماساژ دادن بیمار برای به هوش آوردن او و...،آسیبی به بیمار