پژوهشی در علوم قرآنی صفحه 21

تدوین قرآن همانند سایر کتاب ها نیست که تمام مطالب آن جمع آوری , آنگاه جمع بندی ,تجدید نظر,و ویرایش و تقدیم و تاخیر نیاز داشته باشد بلکه هم زمان بانزول , نویسندکان وحی آن را می نگاشتند و هنگامی که آیه جدید نازل می شد باراهنمایی رسول اللّه (ص ) در جای خودش قرار می گرفت حتی چه بسا آیه هامدنی درسوره های مکی قرار می گرفت .

افزون براین چگونه ممکن است رسول اللّه (ص ) که این همه به شؤون قرآن اهتمام داشتند اقدامی در مورد تدوین آن ننموده باشد ؟

ب : دیدگاه دوم

کاملا در مقابل دیدگاه اول معتقد است : قرآن به همین صورت که اکنون همگان در خدمت آن هستند در عهد رسول اللّه (ص ) تنظیم شده است , هم آیه هاآن کنار هم قرار گرفته و هم سوره ها مرتب و منظم شدند به گونه ای که سوره حمداول و سوره ناس آخر به همین ترتیب کنونی ,زیر نظر مبارک رسول اللّه (ص ) و باراهنمایی حضرت شکل گرفت و شوون قرآن چیزی نیست که دیگران بتوانند در آن دخیل باشند سیوطی که خود از این دیدگاه دفاغ می کند عده ای را هم نام می برد که معتقد به این دیدگاه هستند مانند

:ابوبکر بن انباری ,کرمانی ,طیبی ,بیهقی ابوجعفر نحاس ابن حصار و ابن حجر ((157)) در بین معاصرین نیز افرادی هوادار این دیدگاه می باشند ((158)) در هر صورت مهم ادله اینهاست که بررسی می نماییم .

1 یکی از ادله این گروه اهمیت قرآن است , چون قرآن آخرین وحی الهی است ومعجزه خالده خدای سبحان است باید از هر گونه خطر تحریف مصون بماند تا حجت خدا بر مردم تمام شده باشد قرآن باید در عهد رسول اللّه (ص ) با اشراف خود حضرت جمع آوری شده باشد,تا ازهر خطر حفظ شود, زیرا این مهم بدون تدوین در زمان حضرت امکان شکل گیری ندارد, چون غیر از حضرت کسی به طور کامل به خصوصیات قرآن آگاه نیست افزون براین دیگران دچار خطا و نسیان می باشندنمی توانند کامل و صحیح قرآن را تدوین کنند روایاتی هم همین نکته را تایید می کند که قرآن را غیر معصوم قادر نیست جمع آوری کند:((عن ابی جعفر (ع )لا یستطیع احدیدعی انه جمع القرآن کله ظاهره وباطنه الا الاوصیا))((159)), ((از امام باقر(ع ) نقل می کند کسی جز جانشینان پیامبر نمی توانند ادعا کنند که قرآن کامل ,ظاهر و باطن آن راجمع آوری نموده است )).

((سمعت ابا جعفر(ع ) ما من احد من الناس ادعی انه جمع القرآن کله ما انزل اللّه الاکذب وما جمعه وحفظه کما انزل اللّه الا علی بن ابی طالب والائمه من بعده ))((160)), ((ازامام باقر (ع ) نقل می کند کسی جز جانشینان پیامبر نمی تواند ادعا کند که قرآن را کامل ,ظاهر و باطن آن را جمع آوری نموده است )).

((سمعت ابا

جعفر (ع ): ما من احد من الناس ادعی انه جمع القرآن کله ما انزل اللّه الاکذب وما جمعه وحفظه کما انزل اللّه الا علی بن ابی طالب والائمه من بعده ))((161)),((از امام باقر (ع ) شنیدم که هیچ کسی نمی تواند ادعا کند که قرآن را همان گونه که نازل شده جمع آوری نموده است مگر به دروغ تنها علی بن ابی طالب (ع ) و جانشینان اوقادر به این کار هستند)).

و نیز روایت :(( ان النبی امر علیا بتالیف القرآن ))((162)), ((رسول اللّه (ص ) به علی (ع )دستور دادند که قرآن را جمع آوری کند)).