- پیشگفتار 1
- ویژگیهای قرآن 1
- انگیزه قرآن 1
- قرآن پژوهی 1
- ویژگی های این نوشتار 1
- وحی یا آموزه الهی 2
- قرآن و آموزه الهی 2
- کار برد قرآنی وحی 2
- وحی 2
- ویژگی های وحی 3
- وحی همگون انبیا 3
- حقیقت وحی 3
- مراحل آگاهی انسان 4
- تحلیل های ناسازگار از وحی 5
- تشخیص وحی 6
- راه های دریافت وحی 7
- نزول وحی 8
- گذری به آنچه گذشت 8
- زمینه وحی فراگیر 8
- معنای نزول 8
- توضیحات 8
- اولین آیه ها 9
- توضیحات 10
- آغاز بعثت 10
- نزول قرآن در ماه رمضان 10
- نزول دفعی , نزول تدریجی 11
- آخرین سوره 12
- نام گذاری سوره ها 12
- بررسی یک نکته 12
- فضای مدینه 13
- فضای مکه 13
- اسباب نزول 14
- شان نزول اختصاصی 14
- معیار مکی و مدنی 15
- سخنی با فخر رازی 15
- راه شناخت مکی و مدنی 15
- معنای آیه 16
- کار برد آیه در روایات 16
- معنای اصطلاحی آیه 16
- توضیحات 16
- توقیفی بودن حدود آیه ها 17
- فایده شناخت آیه ها 18
- آخرین آیه 18
- سخنی با سیوطی 18
- تدوین و جمع قرآن 19
- دیدگاه ها 19
- گذری بر مطالب این بخش 19
- دیدگاه منتخب 23
- مرحله اول 23
- توضیحات 23
- مرحله سوم 26
- مرحله دوم 26
- توضیحات 26
- دیدگاه علی (ع ) 28
- مروری بر گذشته 30
- دلیل تواتر 31
- صیانت قرآن 31
- پاسخ شبهات 31
- استدلال به آیه های قرآن 31
- توضیحات 31
- قرائت متواتر در قرآن 32
- اشاره 32
- رسول اللّه (ص ) و اختلاف قرائت 33
- ائمه (ع ) و اختلاف قرائت 34
- پدیده اختلاف قرائت 36
- توضیحات 38
- تواتر قرآن 38
- فقها اسلام و قرا سبع 39
- محکم و متشابه 41
- مروری به آنچه گذشته 41
- پیدایش این بحث 42
- عوامل ابهام واژه 43
- تفسیر متشابهات 45
- توضیحات 45
- چرا قرآن مشتمل بر متشابه است ؟ 46
- مروری بر آنچه در این بخش گذشت 47
- ناسخ و منسوخ 47
- شیوه های قانون گذاری و ابلاغ قانون 47
- موارد نسخ 49
- اعجاز در سخن 50
- آنچه در این بخش گذشت . 50
- اعجاز قرآن 50
- رمز اعجاز 52
- بخش اول :(زیبا سخن ) 55
- ابعاد اعجاز قرآن 55
- توضیحات 55
- توضیحات 55
- ویژگی های سخن 56
- الف ویژگی های حروف و واژه . 56
- ج ساختار جمله 57
- ب انتخاب اعراب 57
- سجع 60
- نمونه های دیگر 60
- بخش دوم :(سخن زیبا ابعاد معارف قرآن ) 62
- ابعاد انسان 62
- توضیحات 62
- قرآن و حقوق انسانی 64
- هوشیاری سیاسی و دفاعی 66
- اعجاز و دانش بشر 67
- امی بودن رسول اللّه (ص ) 69
- اشاره 69
- پیامبر و زبان قوم 72
- ویژگی های زبان قوم 73
- زبان قوم چیست ؟ 73
- ویژگی های زبان قرآن 75
- بررسی شبهات 76
- 1 مثال های قرآن 76
- 3 طرح آداب و رسوم 77
- 2 قسم و نفرین در قرآن 77
- 5 رهنمود به واقعیتها 78
- 4 دانش مخاطب 78
- 6 جدال 79
- 7 فضای سخن 79
- 8 شان نزول و طرح سؤال 80
- 9 تو صیف ها 81
- 10 قرآن وفرهنگ مردگرایی 82
- نگاهی به آنچه گذشت 83
- 11 تسامح و مبالغه 83
- پی آمدهای بازتاب فرهنگ زمانه . 83
- توضیحات 84
- عترت (ع ) و زبان قرآن 84
- زبان دیگر قرآن 84
- سبک شناسی و روشها 85
- ضرورت سبک شناسی 85
- روشها 85
- بررسی 87
- نگاهی دیگر 89
- مقام رفیع عترت (ع ) 92
- محورهای اتحاد قرآن و عترت (ع ) 92
- توضیحات 92
- عترت مفسر قرآن 93
- خلاصه آنچه گذشت 94
- فهرست منابع و مخذ. 95
(( عن علی (ع ):ما نزلت آیه علی رسول اللّه (ص ) الا اقرانیها واملاها علی فاکتبهابخطی )), ((هیچ آیه ای نازل نمی شود جز این که رسول اللّه (ص ) آن را بر من قرائت می کرد و املا می نمود و من با خط خودم می نگاشتم )) ((163)).
بنابراین , قرآن کریم تنها با اشراف رسول اللّه (ص ) تدوین می شود.
2 دیگر این که قرآن در آیه های فراخوانی و تحدی ,به آوردن سوره تحدی نموده است , اگر باور ندارید قرآن از جانب خداست ,ده سوره یا یک سوره مثل آن بیورید:(فاتوا بعشر سور مثله مفتریات ) ((164)) , (فاتوا بسوره من مثله ) ((165)) , کاربرد واژه سوره دلیل بر تدوین قرآن درزمان نزول وحی است , زیرا اگر آیه هاقرآن کنار هم نبوده و سوره ها شکل نگرفته , باشند چکونه می گوید ده سوره و یا یک سوره مثل سوره های قرآن بیورید و منظور از تدوین قرآن همین است که
سوره ها شکل بگیرند.
3 روایات و شواهد تاریخی دلالت دارند که در عهد رسول اللّه (ص ) عده ای مشغول جمع آوری و تدوین قرآن بودند مانند:((عن الشعبی جمع القرآن علی عهد النبی سته من الانصارابی بن کعب ,زید بن ثابت ,معاذابن جبل ,ابو دردا, سعید بن عبیدوابو زید)) ((166)).
روایت هم از رسول اللّه (ص ) نقل شده است که :((خذوا القرآن من اربعه من عبداللّه بن مسعود وسالم ومعاذ وابی بن کعب ))((167)), ((قرآن را از چهار نفر عبد اللّه بن مسعودو سالم و معاذ و ابی بگیرید)).
اینها عمده دلیلهای دیدگاه سوم است .
تلاش بر این نیست که این ادله رد شود, زیرا اگر دیدگاه دوم تثبیت شود دیدگاه سوم که دیدگاه منتخب است به طور حتم تایید خواهد شد در عین حال دلیل های یاد شده این جهت را اثبات نمی کند که ترتیب سوره ها به همین گونه که اکنون است در عهد رسول اللّه (ص ) شکل گرفته باشد نقد بیشتری دراین رابطه دراستدلال به دیدگاه سوم خواهد آمد.
مؤلف البیان بررسی مبسوطی نسبت به روایات جمع آوری قرآن انجام داده است ومی فرماید این روایات از جهاتی مبتلا به تعارض هستند, روایت زید بن ثابت و ابن اشته وسالم بن عبداللّه صریح است که قرآن در زمان ابو بکر جمع آوری شده است در حالی که روایت انس می گوید جمع آوری در زمان عثمان بوده است هر دو طایفه باروایاتی که دلالت دارند در زمان رسول اللّه (ص ) قرآن جمع آوری شده تعارض دارند وافزون بر این با ظاهر آیه های فراخوانی و تحدی قرآن تعارض و منافات دارند,لذا
از این جهت هم بی اعتبار می شوند, در نهایت برخی از این روایات با حکم عقل و اجماع مسلمانان مخالفت دارد, که معتقد هستند قرآن تنها با تواتر ثابت می شود باخبر واحد یا شهادت دو شاهد عادل که مفاد برخی از این روایات است ثابت نمی شود ((168)) مرحوم بلاغی نیز روایات را متعارض و مضطرب می بیند, به همین منوال که گفته شد ((169)) .