- پیشگفتار 1
- ویژگیهای قرآن 1
- ویژگی های این نوشتار 1
- قرآن پژوهی 1
- انگیزه قرآن 1
- وحی یا آموزه الهی 2
- قرآن و آموزه الهی 2
- کار برد قرآنی وحی 2
- وحی 2
- وحی همگون انبیا 3
- ویژگی های وحی 3
- حقیقت وحی 3
- مراحل آگاهی انسان 4
- تحلیل های ناسازگار از وحی 5
- تشخیص وحی 6
- راه های دریافت وحی 7
- نزول وحی 8
- زمینه وحی فراگیر 8
- معنای نزول 8
- توضیحات 8
- گذری به آنچه گذشت 8
- اولین آیه ها 9
- آغاز بعثت 10
- نزول قرآن در ماه رمضان 10
- توضیحات 10
- نزول دفعی , نزول تدریجی 11
- آخرین سوره 12
- بررسی یک نکته 12
- نام گذاری سوره ها 12
- فضای مکه 13
- فضای مدینه 13
- اسباب نزول 14
- شان نزول اختصاصی 14
- سخنی با فخر رازی 15
- معیار مکی و مدنی 15
- راه شناخت مکی و مدنی 15
- معنای آیه 16
- توضیحات 16
- معنای اصطلاحی آیه 16
- کار برد آیه در روایات 16
- توقیفی بودن حدود آیه ها 17
- فایده شناخت آیه ها 18
- آخرین آیه 18
- سخنی با سیوطی 18
- دیدگاه ها 19
- تدوین و جمع قرآن 19
- گذری بر مطالب این بخش 19
- مرحله اول 23
- دیدگاه منتخب 23
- توضیحات 23
- مرحله سوم 26
- مرحله دوم 26
- توضیحات 26
- دیدگاه علی (ع ) 28
- مروری بر گذشته 30
- دلیل تواتر 31
- پاسخ شبهات 31
- صیانت قرآن 31
- استدلال به آیه های قرآن 31
- توضیحات 31
- قرائت متواتر در قرآن 32
- اشاره 32
- رسول اللّه (ص ) و اختلاف قرائت 33
- ائمه (ع ) و اختلاف قرائت 34
- پدیده اختلاف قرائت 36
- توضیحات 38
- تواتر قرآن 38
- فقها اسلام و قرا سبع 39
- مروری به آنچه گذشته 41
- محکم و متشابه 41
- پیدایش این بحث 42
- عوامل ابهام واژه 43
- توضیحات 45
- تفسیر متشابهات 45
- چرا قرآن مشتمل بر متشابه است ؟ 46
- مروری بر آنچه در این بخش گذشت 47
- ناسخ و منسوخ 47
- شیوه های قانون گذاری و ابلاغ قانون 47
- موارد نسخ 49
- اعجاز قرآن 50
- اعجاز در سخن 50
- آنچه در این بخش گذشت . 50
- رمز اعجاز 52
- بخش اول :(زیبا سخن ) 55
- توضیحات 55
- ابعاد اعجاز قرآن 55
- توضیحات 55
- ویژگی های سخن 56
- الف ویژگی های حروف و واژه . 56
- ج ساختار جمله 57
- ب انتخاب اعراب 57
- سجع 60
- نمونه های دیگر 60
- بخش دوم :(سخن زیبا ابعاد معارف قرآن ) 62
- توضیحات 62
- ابعاد انسان 62
- قرآن و حقوق انسانی 64
- هوشیاری سیاسی و دفاعی 66
- اعجاز و دانش بشر 67
- امی بودن رسول اللّه (ص ) 69
- اشاره 69
- پیامبر و زبان قوم 72
- ویژگی های زبان قوم 73
- زبان قوم چیست ؟ 73
- ویژگی های زبان قرآن 75
- بررسی شبهات 76
- 1 مثال های قرآن 76
- 3 طرح آداب و رسوم 77
- 2 قسم و نفرین در قرآن 77
- 5 رهنمود به واقعیتها 78
- 4 دانش مخاطب 78
- 6 جدال 79
- 7 فضای سخن 79
- 8 شان نزول و طرح سؤال 80
- 9 تو صیف ها 81
- 10 قرآن وفرهنگ مردگرایی 82
- نگاهی به آنچه گذشت 83
- پی آمدهای بازتاب فرهنگ زمانه . 83
- 11 تسامح و مبالغه 83
- زبان دیگر قرآن 84
- توضیحات 84
- عترت (ع ) و زبان قرآن 84
- ضرورت سبک شناسی 85
- سبک شناسی و روشها 85
- روشها 85
- بررسی 87
- نگاهی دیگر 89
- محورهای اتحاد قرآن و عترت (ع ) 92
- مقام رفیع عترت (ع ) 92
- توضیحات 92
- عترت مفسر قرآن 93
- خلاصه آنچه گذشت 94
- فهرست منابع و مخذ. 95
بررسی
این که می فرماید مفاد برخی روایات مخالف اجماع مسلمانان است که قرآن باتواتر ثابت می شود نه باخبر واحد, یا شهادت دو عادل , سخنی است حق و متقن ,این گونه روایات قابل اعتماد نیستند اما این که تعارض درونی بین روایات می بیندو راویات را ناسازگار با روایات جمع قرآن در زمان رسول اللّه (ص ) می داند ویا ناسازگار با ظاهرآیه های تحدی قلمداد می کند ,سخنی قابل خدشه می باشد,زیرا روایات به جمع های گوناگون نظر دارند,اگر هر کدام به مورد خودش معنا شود,تعارض وجود نخواهد داشت و با آیه هاتحدی هم ناسازگار نیستند, زیرا آیه های تحدی مفادش این است که قرآن به صورت سوره ها شکل گرفته بودند نه این که سوره ها هم نظم خاصی داشته اند روایات یاد شده با این نکته ناسازگار نیستند وعجب از برخی بزرگان است با این که آشنا با علوم قرآن هستند و در حل تعارض روایات اهل فن بلکه خریط فن می باشند ,در اینجا با طرح این گونه تعارض ها روایات را طرد نموده اند در هر صورت هماهنگی بین روایات در بخش بعدی طرح شده است البته بر دلیل دوم این دیدگاه
اشکال دیگری نیز متوجه است که در بخش بعدی خواهدآمد, عمده این است که این ادله ترتیب و نظم سوره ها را در عهد رسول اللّه (ص ) دلالت ندارند.
دیدگاه منتخب
توضیحات
دیدگاه سوم معتقد است که برای قرآن سه مرحله جمع آوری شکل گرفته است یکی در عهد رسول اللّه (ص ) دوم در زمان ابو بکر و سوم درخلافت عثمان و روایات وشواهد تاریخی متفاوت , هم هر کدام نظر به زمان خاص خودش دارد.
به دیگر سخن درمورد قرآن سه نوع کار انجام گرفته است که از هر سه به ((جمع قرآن )) تعبیر شده , است گر چه هر سه جمع و تدوین به مفهوم واژگانی نیستند و نیزهرسه در یک رتبه از اعتبار و اهمیت هم نمی باشند بلکه برخی از اهمیت بالابرخوردارند با توضیح این سه مرحله شواهد روایایی نیزبا هم هماهنگ شده وناسازگاری موهوم از بین می رود ((170)).
مرحله اول
مرحله اول از جمع آوری عبارت از نظم و چینش آیه هادر کنار یکدیگر که شکل گیری سوره ها را درپی دارد این جمع آوری که از همه مهمتر می باشد در عهدرسول اللّه (ص ) انجام گرفته است به طوری که تمام سوره ها در الواح و اکتاف و صحف جمع آوری شده بودند, اول سوره با اخر سوره مقدار جمله ها و آیه هاآن ترتیب آیه هاکاملا مشخص بوده است اما این که سوره ها از نظم خاصی برخوردار باشند, مثلا سوره حمد اول سوره ناس آخر قرار گیرد به صورت یک کتاب مدون ,این کار بعد ازرسول اللّه (ص ) انجام گرفته است این کار از آن مقدار از اهمیت بر خوردار نبود که رسول اللّه (ص ) به آن اقدام کند.
انگیزه مرحله اول