پژوهشی در علوم قرآنی صفحه 54

(ما کان لرسول ان یاتی بیه الا باذن اللّه )((353)), ((هیچ پیامبری معجزه ای نمی آوردمگر اینکه تاثیر اعجاز آن راخدای سبحان اجازه دهد)), لذاتوحید افعالی الهی با اعجاز,هیچ منافاتی ندارد.

انگیزه اعجاز

انگیزه ای که اعجاز را بایسته می نماید اثبات نبوت است پیامبر که ادعای پیام الهی رادارد و می گوید سخن من , سخن خداست و من از پیش خود حرفی ندارم برای اثبات این ادعا که این سخن به گزاف نیست و هر کسی را نشاید که چنین از پیش خویش مدعی رسالت الهی شود, اعجاز آورده تا مردم را نسبت به ادعای او باور آید چون مردم به راحتی ادعای کسی را پذیرا نسیتند و سند و برهان مطالبه می کنند پیامبران برای اثبات رسالت از برهان معجزه بهره گرفته تا مردم از تردید بیرون آمده به آنها ایمان بیاورند,(وان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله )((354)), ((اگر در وحی بودن قرآن تردید دارید مثل قرآن پیامبر بیاورید)). و چون توان آن را ندارید بدانید که این اعجاز است و پیامبر به حق ادعا می کند که من فرستاده خدا بر شما هستم وقتی اعجاز قرآن را مشاهده می کنید تسلیم حق شویدبنابراین انگیزه اعجاز پیامبران اثبات ادعای نبوت آنهاست حال در هر زمان به تناسب شرایط معجزه هماهنگ تحقق می یابد, و قرآن برای همه زمان ها و ملت ها است اعجازآن هم در ابعاد گوناگون است , که مشمول مرور زمان و مغلوب هنرهای آینده نمی شودقرآن معجزه جاوید رسالت جهانی رسول اکرم (ص ) است . از بیان قبل رمز جاودانگی اعجاز نیز روشن

شد و دریافتیم که چگونه یک معجزه برای همیشه در هر زمان زنده و باقی می ماند اگر اعجاز رنگ مادی داشت که تاثیر آن هم محدود بوده و مشمول مرور زمان قرار می گیرد اما وقتی مورد اعجاز بعد فیزیکی نداشته باشد مانند ساختار و محتوای سخن , آنگاه اعجاز آن هم محدود به زمان خاصی نیست , می تواند برای همیشه زنده باشد رمز جاودانگی اعجاز قرآن هم در همین جهت است که ویژگی های مادی و فیزیکی ندارد تا مرور زمان آن را تحت تاثیر قرار دهد بلکه قرآن برای همیشه معجزه جاوید الهی است .

علم و اعجاز

ارتباط پدیده ها با یکدیگر امری آشکار است , لیکن آگاهی از همه علت ها چیزی نبوده است که در محدوده علم بشری باشد زیرا انسان با همه دانشوری خود به علل پدیده ها واقف نیست و تلاش علمی او هم در این باره تنها بخشی از راه را هموار نموده است و پرده ها مقداری کنار رفته است هزاران راز هنوز پشت پرده پنهان است البته پنهان بودن علت ها تمام موضوع اعجاز نیست , بلکه غیر طبیعی بودن تاثیر علت ها نیزشرط است لذا اگر علم به علل پنهان دسترسی پیدا کند و علت های ناپیدای امور فیزیکی را پیدا کند, باز مورد اعجاز در امور فیزیکی پایان نمی پذیرد زیرا فعال شدن علل دراعجازبه صورت غیرطبیعی و با نفوس افراد پاک انجام می گیرد نه با ابزار آزمایشگاهی بنابراین پی بردن به اسرار ماده مورد اعجاز را در این گونه موارد از بین نمی برد فرضا اگرانسان توانست در کوتاه ترین زمان

توسط کامپیوتر چوب را تبدیل به اژدها کند یعنی دراثر علم راز حیات را کشف کرد و شرایط حیات را بوسیله ابزار پدید آورد و خدای فیاض هم روح در او دمید, این موضوع اعجاز نیست و اعجاز این مورد را هم منتفی نمی کند, زیرا پیامبری که عصای چوبی را تبدیل به اژدهانمود با نفس زکیه خویش این اعجاز را تحقق داد نه با ابزار.

اعجاز و کرامت

شایسته است که در همین جا فرق اعجاز با کرامت نیز گوشزد شود و قبل از بیان فرق این دو,توضیح مشابهت این دو نیز خالی از فایده نیست مشابهت اعجاز و کرامت درحقیقت این دو است به طوری که از نظر حقیقت هیچ گونه فرقی بین این دو نیست هردو فعال نمودن علل آشکار و پنهان به صورت غیر عادی توسط نفوس پاک و زکیه می باشند راه تکامل برای همگان باز و به صورت یکسان هموار است همه می توانند دراثر پیمودن راه حق به مراحلی از کمال برسند که مظهر اسما حسنای الهی شوند چنین انسانی مظهر صفات و افعال الهی می شود آنگاه که مظهر اسما الهی شد با اراده خویش باذن اللّه کرامت می آفریند, بیمار شفا می دهد و مرده زنده می کند, و اختصاص به پیامبران هم ندارد بنابراین اعجاز با کرامت از این جهت هیچ گونه تفاوتی ندارند, که هردو فعال نمودن علل به صورت غیر عادی بوده و هر دو سبب غالبند تنها فرق اعجاز باکرامت در انگیزه تحقق این دو است اعجاز برای اثبات ادعای نبوت تحقق می یابد وپیامبر برای این که مردم نبوت او را بپذیرند معجزه

می آورد اما صاحب کرامت چنین ادعایی ندارد, او به جهات دیگر در صورت صلاح دید مرده را زنده می کند و بیمار راشفا می دهد و باران را از آسمان نازل می کند و.