پژوهشی در علوم قرآنی صفحه 92

مقام رفیع عترت (ع )

توضیحات

بعد از تبیین جایگاه عقل اینک به محور دوم ,مقام و جایگاه عترت (ع ) می پردازیم بدون شک در حدیث شریف متواتر ثقلین عترت همتای قرآن معرفی شده است که رسول اللّه (ص ) فرمودند:. ((انی تارک فیکم الثقلین کتاب اللّه وعترتی ما ان تمسکتم بهما لن تضلوا بعدی ابداولن تفترقا حتی یردا علی الحوض )) ((617)). ((من دو چیز گران قدر در بین شما امانت می گذارم که یکی کتاب خدا قرآن است دیگری عترت من است , تا زمانی که به هر دو تمسک کنید گمراه نخواهید شد واین دو ازیکدیگر جدا نمی شوند تا در حوض کوثر بر من وارد شوند)). در پیرامون این حدیث بحث های زیادی مطرح است , که در بحث علوم قرآن نمی توان به آنها پرداخت این محور حدیث که می فرماید کتاب خدا از عترت جدایی پذیر نیست باموضوع قرآن پژوهی ارتباط دارد, از این محور حدیث دو معنا شده است معنای رایج این است که موضع گیری عترت در تمام مسائل معارف و فروعات و ازموضع کتاب خدا جدایی ندارد عترت آگاهان اصلی به مفاهیم قرآن هستند و پیروان واقعی قرآن هستند در تمام موضع گیری ها قدمی از راه قرآن فراتر نمی گذارند. مفهوم دیگری از این محور حدیث این است , که اصولا قرآن و عترت دو چیزنیستند که بخواهند از هم جدا شوند قرآن و عترت یک حقیقت

هستند که به دو صورت جلوه نموده اند, هر دو وحی هستند, یکی وحی صامت دیگری وحی ناطق هر دومتصل به عالم ملکوت و قدس هستند, که به دو صورت جلوه یافته اند در واقع یک حقیقت هستند این معنای دیگری است که از حدیث شریف شده است با توجه به ویژگی های قرآن و عترت که در خصوصیات محوری هر دو از ویژگی های همسان بهره ورند, این معنا به حقیقت نزدیک تر است که با بررسی محورهای اتحاد این دو این نکته بهتر آشکار خواهد شد.

محورهای اتحاد قرآن و عترت (ع )

الف : حق محوری

اگر قرآن حق مدار و صدق خالص است ,باطل هیچ گونه راهی به سوی آن ندارد:.

(بالحق انزلناه وبالحق نزل )((618)), ((به حق قرآن را نازل کردیم و به حق هم نازل شده است )). (لا یاتیه الباطل من بین یدیه ولا من خلفه )((619)), ((باطل از هیچ جانب به سوی قرآن راه ندارد)), عترت نیز از مقام عصمت بهره ور است عترت حق محض و بدون لغزش است عترت از هر باطل و آلودگی به دور است :(انما یرید اللّه لیذهب عنکم الرجس اهل البیت ویطهرکم تطهیرا)((620)), ((خدای سبحان اراده نموده که اهل بیت رسول اللّه (ص ) از هرگونه آلودگی پاک و منزه باشند (منظور از اهل بیت فاطمه زهرا(ع )و دوازده امام (ع )است ). ((علی مع الحق والحق مع علی یدور حیث ما دار))((621)), ((علی حق محور است همراه حق و حق نیز همراه علی (ع ) می باشد)). ((هم مع القرآن والقرآن معهم ))((622)), ((عترت با قرآن است و قرآن با عترت می باشد)).

ب : صراط مستقیم

اگر قرآن بزرگ راه