پیامبر مهر صفحه 223

8. در «مرصاد العباد» نجم الدّین رازی(1) از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آمده است: هر کس زراعتی بکارد یا درخت میوه ای بنشاند هرچه از آن، پرندگان یا چهارپایان بخورند در دیوان او درج خواهد شد.

9. در «ترک الاطناب» ابن القضاعی آمده که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: در میان بنی اسراییل مردی سیه دل و گناه کار بود، روزی سگی را بر لب چاهی تشنه یافت که از تشنگی زبان بیرون آورده بود آن مرد به درون چاه رفت و کفش های خود را پر از آب کرد و به سگ داد، خداوند به پیامبر زمان وحی فرستاد به آن مرد بگو: «به خاطر این مهربانی هرچه کرده بودی بخشیدم.» مردی از یاران آن حضرت برخاست و گفت: آیا ما را نیز به خاطر چهارپایان مزد دهد؟ پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند:

«فی کلِّ کبد حرّی أجرٌ؛ در هر جگر تافته ای مزدی هست»(2).

حدیثِ «در هر جگر سوخته مزدی هست» سرمشقی بوده برای عرفا و اندیشمندان اسلامی برای ترحّم به حیوانات، سعدی در باب دوم گلستان گوید:

یکی در بیابان سگی تشنه یافت برون از رمق در حیاتش نیافت

کله دلو کرد آن پسندیده کشِ چو حبل اندر آن بست دستار خویش

به خدمت میان بست و بازو گشاد سگ ناتوان را کمی آب داد

خبر داد پیغمبر از حال مرد که ایزد گناهان او عفو کرد(3)

ب) حشر حیوانات

1. از امام صادق علیه السلام نقل شده که امام سجاد هنگام وفاتش به فرزندش

1- (1) (573-654 ق) به نقل از تاریخ دامپزشکی و...، همان، ص 37.
2- (2) ترک الاطناب، ابن القضاعی (م: 454 ق)، به نقل از تاریخ دامپزشکی...، همان، ص 48.
3- (3) تاریخ دامپزشکی و...، ص 48.