ص: 5
شرط اضافه بر اصلِ پول نکرده و خود را طلبکار ندانند و اگر به حج رفتند، فقط مقداری را که سازمان حج و زیارت از آنان میگیرد (مانده هزینهها) به حساب حج و زیارت واریز میکنند.
و اگر به حج نرفتند و زیاده به آنان داده شد، با زیاده، معامله مجهول المالک مینمایند.
آیتاللَّه خامنهای: عملیات بانکی به صورت قرارداد کتبی به نحو فوق الاشاره بیاشکال است، و سود حاصله از معاملهی مضاربهای برای سپردهگذار حلال است، و اصل سپرده اگر از درآمد کسب غیر مخمّس بوده خمس دارد؛ و سود حاصله اگر پیش از سال عزیمت به سفر حج قابل وصول نبوده، جزو در آمد سال وصول محسوب است، که اگر در همان سال به حساب هزینه سفر حج محسوب شود خمس ندارد.
آیتاللَّه سیستانی: اگر واقعاً مضاربهای صورت بگیرد و رعایت شرایط آن بشود، هرچند عقد کتبی باشد، اشکال ندارد و سود حاصله حلال است، ولی باید سهم هرکدام از عامل و مالک به عنوان درصدی از «سود» تعیین شود نه درصدی از «سرمایه».
آیتاللَّه شبیری زنجانی: در مورد سؤال مضاربه صحیح است.
آیتاللَّه شاهرودی: حسب ورقه ضمیمه استفتاء، بانک وکیل صاحب مال است و میتواند بعد از پایان کار، حقالوکاله خود را دریافت نماید، و در وکالت لازم نیست صیغه بخوانند، و