تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 123

ص:144

1- . نحل، آیه 106.
2- . شوکانی، السیل الجرار، ج4، ص578.
3- . آل عمران، آیه 167.
4- . رشید رضا، تفسیر المنار، ج4، ص228.

فلیعتبر بهذا متفقهه زماننا، الذین یسارعون فی تکفیر من یخالف شیئا من تقالیدهم و عاداتهم، و ان کان من اهل البصیره فی دینه و ایمانه و التقوی فی عمله و لم یکونوا علی شی ء من ذلک؛(1)

مدعیان فقاهت در زمان ما باید از این آیه درس عبرت بگیرند، آن ها که در تکفیر مخالفان خود در یکی از تقالید و عاداتشان عجله می کنند، گرچه اهل بصیرت در دین و تقوای در عمل باشند، ولی هیچ یک از تقالید و عادات آنان را ندارند.

4. خداوند متعال می فرماید: {وَلاَ

تَلْمِزُوا أَنفُسَکُمْ وَلاَ تَنابَزُوا بِالْأَلْقبِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الاْءِیمانِ}؛(2)

و یکدیگر را مورد طعن و عیب جویی قرار ندهید و با القاب ناپسند یکدیگر را یاد نکنید، بسیار بد است که بر کسی پس از ایمان نام کفرآمیز بگذارید.

گروهی از مفسران درباره مصداق این آیه گفته اند: «هو قول الرجل لأخیه: یا کافر، یا فاسق»؛ آن عبارت است از این که انسان به برادر دینی اش بگوید: ای کافر، ای فاسق.

این تفسیر از عکرمه و حسن و قتاده و مجاهد است.(3)

تکفیر از دیدگاه روایات

از مجموعۀ روایات استفاده می شود که برای ورود در اسلام که موجب حفظ جان، مال و ناموس افراد می شود، اقرار به شهادتین کافی است و بر ما وظیفه نیست که درباره نیت افراد تجسس کنیم و با توجیهات واهی آن ها را تکفیر کرده و خونشان را بریزیم، به به ویژه آن که، همه سخن از اسلام و ایمان و توحید دارند و اعمالی را که انجام می دهند، خلاف توحید و ایمان نمی دانند.

1. ابن ابن عمر از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم 9 نقل کرده که فرمود:

أیُّها امْرئٍ قَالَ لأِخیهِ یا کافرُ فَقْد باءَ بِها أحَدُهما، إنْ کانَ کَمَا قَالَ وَ إلاّ رَجعت علیه؛(4)