تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 139

ص:160

1- . ابن حزم، الفصل، ج3، ص291.
2- . او عثمان بن سعید بن خالد بن سعید تمیمی سجستانی، دارمی شافعی، مکنی به ابوسعید که محدث و حافظ و متکلم بوده است. ولادت او قبل از سال 200 هجری و وفات او در ماه ذی حجه سال 280 هجری بوده و از جمله تصنیفات او المسند الکبیر و الردّ علی الجهمیه می باشد. }عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج6، ص254.{
3- . دارمی، النقض علی بشر المریسی، ج1، ص152-153.
4- . او امام ابوجعفر احمد بن محمد بن سلامه طحاوی است که در شهر صعید مصر متولد شد و در قاهره در سال 321 هجری وفات یافت. او دارای تألیفات بسیاری بوده است. }زرکلی، الاعلام، ج1، ص206{.

فمن عیوب اهل البدع تکفیر بعضهم بعضا و من ممادح اهل العلم انهم یخطئون و لایکفرون؛(1)

از عیب های اهل بدعت، تکفیر یکدیگر است و از کارهای نیک اهل علم، آن است که یکدیگر را تخطئه می کنند، ولی تکفیر نمی نمایند.

او می گوید:

و نسمّی اهل قبلتنا مسلمین مؤمنین ما داموا بما جاء به النبی معترفین. قال رسول الله: من صلّی صلاتنا و استقبل قبلتنا و اکل ذبیحتنا فهو المسلم و ان المسلم لایخرج من الاسلام بارتکاب الذنب مالم یستحله؛(2)

ما اهل قبله خود را مسلمان و مؤمن می دانیم، تا زمانی که به دستورات پیامبر اعتراف کنند. رسول خدا فرمود: هرکس نماز ما را به جای آورده و به طرف قبله ما بایستد و از ذبیحه ما بخورد، او مسلمان است، و مسلمان با ارتکاب گناه از اسلام خارج نمی شود، مگر در صورتی که آن را حلال شمارد.

طحاوی می گوید:

هم أهل القبله ولا نشهد علیهم بکفر ولا بشرک ولا بنفاق ما لم یظهر منهم شیء من ذلک، و نذر سرائرهم إلی الله تعالی؛ و ذلک لأنّا قد أمرنا بالحکم الظاهر و نهینا عن الظنّ و اتباع ما لیس لنا به من علم.(3)

آن ها اهل قبله هستند و ما بر ضدّشان شهادت به کفر و شرک و نفاق نمی دهیم، مادامی که از ایشان چیزی از این امور ظاهر نگردد، و اعتقاد قلبی آنان با خدای متعال است،

زیرا ما مأمور به حکم ظاهریم و از گمان و پیروی غیر علم نهی شده ایم.

او نیز بعد از ذکر حدیث انس از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم که فرمود: «امرت ان اقاتل الناس حتی یشهدوا ان لا اله الاّ الله و انّ محمدا رسول الله» می گوید: