تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 171

ص:192

من از تو راضی هستم که مرا در ملأ عام ناسزاگویی، ولی از گفتار من در خفا نفع ببری، همان گونه که در روایت آمده: }خدا رحمت کند کسی را که عیب هایم را به من هدیه دهد{. من دارای عیوب بسیاری هستم، وای بر من اگر توبه نکنم، وای از مفتضح شدنم از جانب خدایی که علم غیب بسیار دارد، دوای من عفو و بخشش و هدایت خداست. ستایش مخصوص خدایی است که پروردگار عالمیان است و درود خدا بر آقای ما محمّد خاتم پیامبران و بر آل و تمام صحابه او.

ابن قیم جوزیه (متوفی 751ق)

(1) }متوفی 751ق{

او محمد بن ابی بکر معروف به ابن قیم جوزیه از مهم ترین شاگردان ابن تیمیه است، او می گوید:

الفاسق باعتقاده اذا کان متحفظا فی دینه فانّ شهادته مقبوله، و ان حکمنا بفسقه، کأهل الأهواء الذین لانکفّرهم کالرافضه و الخوارج و المعتزله و نحوهم؛(2)

فاسق به اعتقادش هرگاه خود نگه دار در دینش باشد، گواهی اش مقبول است، گرچه حکم به فسق او کنیم، همچون اهل هواهای نفسانی که آنان را تکفیر نمی کنیم؛ همچون رافضه و خوارج و معتزله و امثال ایشان.

او هم چنین می نویسد:

و کفر الجحود نوعان: کفر مطلق عام و کفر مقید خاص، فالمطلق: ان یجحد جمله ما انزل الله و ارسله الرسول، و الخاص المقید: ان یجحد فرضا من فروض الاسلام او تحریم محرم من محرماته او صفه وصف الله بها نفسه او خبر اخبرالله به عمدا، او تقدیما لقول من خالفه علیه لغرض من الاغراض. و اما جحد ذلک جهلاً او تأویلاً یعذر فیه صاحبه فلایکفّر صاحبه به، کحدیث الذی جحد قدره الله علیه و امر اهله