تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 187

ص:208

1- . همان، ص405.
2- . همان، ص328.
3- . همو، العواصم و القواصم، ج4، ص368.
4- . او شهاب الدین ابوالفضل احمد بن علی بن محمد بن محمد بن محمد بن علی بن محمود بن احمد بن حجر کنانی عسقلانی است که در سال 773ق در مصر متولد و در سال 852ق در همان دیار وفات یافت. از جمله تألیفات او شرحی بر صحیح بخاری به نام فتح الباری است. }ابن حجر عسقلانی، هدی الساری مقدمه فتح الباری، ج1، مقدمه.{

می نویسد:

قوله: «امرت ان اقاتل الناس حتی یشهدوا...» دلیل علی قبول الاعمال الظاهره و الحکم بما یقتضیه الظاهر و الاکتفاء فی قبول الایمان بالاعتقاد الجازم، خلافا لمن اوجب تعلّم الأدله، و قد تقدّم ما فیه. و یؤخذ منه ترک تکفیر اهل البدع المقرّین بالتوحید الملتزمین للشرائع، و قبول توبه الکافر من کفره من غیر تفصیل بین کفر ظاهر او باطن؛(1)

گفته پیامبر }مأمورم با مردم نبرد کنم تا گواهی دهند....{ دلیل است بر پذیرش اعمال ظاهر و حکم به مقتضای ظاهر و اکتفا در پذیرش ایمان به اعتقاد جازم، بر خلاف کسانی که فراگیری ادله را واجب کرده اند و قبلاً به اشکال آن پرداختیم. از این مطلب استفاده می شود که باید دست از تکفیر اهل بدعت ها در صورتی که به توحید اقرار کرده و به شرایع ملتزم باشند، برداشت و توبه کافر را از کفرش بدون تفصیل بین کفر ظاهر یا باطن پذیرفت.

او ذیل حدیث: «من قال لاخیه: یا کافر فقد باء منها احدهما» که بخاری و مسلم آن را از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده اند می نویسد: «و التحقیق انّ الحدیث سیق لزجر المسلم عن ان یقول ذلک لأخیه المسلم....»؛(2) این حدیث بدین جهت گفته شده تا مسلمان را از اتهام به برادر مسلمانش باز دارد.... .

ابن حجر عسقلانی می گوید:

...و فی حدیث ابن عباس من الفوائد؛ منها الاقتصار فی الحکم باسلام الکافر اذا اقرّ بالشهادتین؛(3)

...در حدیث ابن ابن عباس فوایدی است از آن جمله این که باید در حکم به اسلام کافر، اکتفا بر اقرار به شهادتین کرد.