تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 188

ص:209

1- . همو، فتح الباری فی شرح صحیح البخاری، ج1، ص104.
2- . همان، ج10، ص466.
3- . همان، ج13، ص367.

بدرالدین عینی(متوفی 855ق)

(1) }متوفی 855ق{

او بدرالدین محمود بن احمد عینی است که در شرح خود بر صحیح بخاری می نویسد:

...و التقیید بالض-روره لإخراج مالم یعلم بالض-روره انّ الرسول جاء به کالاجتهادیات، کالتصدیق بانّ الله تعالی عالم بالعلم او عالم بذاته، و التصدیق بکونه مرئیا او غیر مرئی؛ فانّ هذین التصدیقین و امثالهما غیر داخله فی مسمّی الایمان، فلهذا لایکفّر منکر الاجتهادیات بالإجماع...؛(2)

... تقیید به ضرورت به دلیل اخراج اموری است که علم ضروری برآمدن آن ها از سوی پیامبر وجود ندارد، همانند امور اجتهادی همچون تصدیق به این که خداوند متعال دیده می شود یا دیده نمی شود، زیرا این دو تصدیق و امثال آن، در حقیقت ایمان داخل نیست، از این رو منکر امور اجتهادی به اجماع تکفیر نمی شود... .

او نیز در شرح حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم «من رمی مؤمنا بکفر فهو کقتله» می نویسد:

یعنی فی الحرمه. و قیل: لانّ نسبته الی الکفر الموجب لقتله کالقتل؛ لانّ المتسبب للشی ء کفاعله؛(3)

در حرمت و گفته شده: به جهت آن که نسبت دادن او به کفر موجب کشتن اوست، همانند کشتن یک فرد، زیرا سبب ساز یک عمل همانند انجام دهنده آن است.