تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 189

ص:210

1- . او بدرالدین ابومحمد محمود بن احمد بن موسی بن احمد بن حسین بن یوسف بن محمود حلبی الاصل است که در عینتاب متولد شده و در آن جا رشد یافته و در قاهره زندگی کرده و در همانجا وفات یافت. او در سال 762 هجری متولد شد و در سال 855 هجری وفات یافت. و از جمله تألیفات او شرحی بر صحیح بخاری به نام عمده القاری فی شرح صحیح البخاری و کتاب البنایه فی شرح الهدایه است. }عینی، عمده القاری، ج1، مقدمه کتاب{
2- . همان، ج1، ص102.
3- . همان، ج23، ص180.

ابن الهمام حنفی (متوفی 861ق)

(1) }متوفی 861ق{

او کمال الدین محمد بن عبدالواحد معروف به ابن الهمام حنفی از علمای احناف و شارح کتاب الهدایه مرغینانی است. او می نویسد:

یقع فی کلام اهل المذاهب تکفیر کثیر و لکن لیس من کلام الفقهاء الذین هم مجتهدون، بل من غیرهم و لاعبره بغیر الفقهاء، و المنقول عن المجتهدین ما ذکرنا...؛(2)

در کلام اهل مذاهب بسیار تکفیر واقع می شود، ولی این کار در کلام فقهای مجتهد وجود ندارد، بلکه از غیر مجتهدین صورت می گیرد، و اعتباری به غیر فقها نیست، و

آنچه از مجتهدین نقل شده همان است که ذکر شد... .

شیخ جلال الدین محلّی(متوفی 864ق)

(3) }متوفی 864ق{

او شیخ جلال الدین محمد بن احمد محلّی است که شعرانی درباره او می نویسد:

اخبرنی شیخنا الشیخ امین الدین امام جامع الغمری بمصر المحروسه انّ شخصا وقع فی عباره موهمه للتکفیر، فافتی علماء مصر بتکفیره، فلمّا ارادوا قتله قال السلطان جقمق: هل بقی احد من العلماء لم یحضر؟ فقالوا: نعم الشیخ جلال الدین المحلّی شارح المنهاج، فارسل ورائه فحضر فوجد الرجل فی الحدید بین یدی السلطان، فقال الشیخ: ما لهذا؟ فقالوا: کفر. فقال: ما مستند من افتی بتکفیره؟ فبادر الشیخ صالح البلقینی و قال: قد افتی والدی شیخ الاسلام الشیخ سراج