تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 190

ص:211

1- . او محمد بن عبدالواحد بن عبدالحمید بن مسعود سواسی الاصل، اسکندری، قاهری، حنفی، معروف به ابن الهمام و ملقب به کمال الدین فقیه، اصولی، تفسیری، صوفی، صرفی و....می باشد که در سال 790 هجری در اسکندریه متولد شد و به قاهره رفت و سپس از آنجا به حلب هجرت کرد و در سال 861 هجری در ماه رمضان در قاهره وفات یافت. از جمله تصنیفات او عبارت است از: فتح القدیر للعاجز الفقیر، التحریر فی اصول الفقه و.... }عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج10، ص264.{
2- . ابن الهمام، شرح فتح القدیر، ج6، ص100.
3- . او محمد بن احمد بن محمد بن ابراهیم بن هاشم محلّی مصری، شافعی، ملقب به محلّی مفسر، متکلم، اصولی، نحوی و منطقی است که در سال 791 هجری متولد و در سال 864 هجری وفات یافت. از جمله تصنیفات او عبارت است از: مختصر التنبیه للشیرازی فی فروع الفقه للشافعی، شرح جمع الجوامع للسبکی فی اصول الفقه.... }عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج8، ص311 - 312.{

الدین فی مثل ذلک بالتکفیر. فقال الشیخ:جلال الدین }رض{: یا ولدی! اترید ان تقتل رجلاً مسلما موحدا یحبّ الله و رسوله بفتوی ابیک؟! خلّوا عنه الحدید فجردوه و اخذه جلال الدین بیده و خرج و السلطان ینظر فما تجرأ احد یتبعه؛(1)

خبرداد مرا شیخ ما شیخ امین الدین امام مسجد جامع }الغمری{ کشور مصر که خداوند وی را حفظ کند، از شخصی عبارتی صادر شد که موهم تکفیر بود، علمای مصر فتوا به کفرش دادند، و چون خواستند او را به قتل رسانند سلطان جقمق گفت: آیا از علما کسی

هست که در مجلس حضور نداشته باشد؟ گفتند: آری شیخ جلال الدین محلّی شارح المنهاج. سلطان کسی را به دنبال او فرستاد و شیخ حاضر شد و آن مرد را در غل و زنجیر بین سلطان دید. شیخ گفت: برای چه او را چنین کرده اید؟ گفتند: او کافر شده، شیخ گفت: مستند کسی که فتوا به کفرش داده، چیست؟ شیخ صالح بلقینی گفت: پدرم شیخ الاسلام سراج الدین در چنین موردی حکم به کفر داده است. شیخ جلال الدین, گفت: ای فرزندم! آیا می خواهی مرد مسلمان و موحدی که خدا و رسولش را دوست دارد به فتوای پدرت به قتل رسانی؟ غل و زنجیر را از او بردارید. او را کشیده و جلال الدین آن را به دستش از او برداشت و بیرون رفت در حالی که سلطان آن را نظاره می کرد و احدی جرأت دنبال کردن را نداشت.

کمال الدین مقدسی (متوفی 906ق)

او شیخ الدین محمد بن محمد بن ابی شریف مقدسی است که شعرانی حنفی از قول او می نویسد: «قال الکمال: و الصحیح انّ لازم المذهب لیس بمذهب و انّه لا کفر بمجرد اللزوم، لانّ اللزوم غیر الالتزام»؛(2)

«کمال گفته است: صحیح آن است که لازمه مذهب، مذهب به حساب نمی آید و به طور قطع به مجرد لزوم کفر نیست، زیرا لزوم غیر از التزام است.»