تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 197

ص:218

1- . تحفه المحتاج فی شرح المنهاج، ج9، ص88.
2- . تحفه المحتاج فی شرح المنهاج، ج9، ص88.
3- . الفتاوی الکبری، ج4، ص239.
4- . او محمد بن احمد شربینی قاهری شافعی، معروف به خطیب شربینی و ملقب به شمس الدین فقیه، مفسر، متکلم، نحوی، صرفی است که در دوم شعبان سال 977 هجری وفات یافت. از جمله تصنیفات او عبارت است از السراج المنیر فی الاعانه علی معرفه بعض معانی کلام ربنا الحکیم الخبیر، الفتح الربانی، مغنی المحتاج فی معرفه معانی الفاظ المنهاج، فتح الخالق المالک و... }عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج8، ص269.{
5- . ابی شجاع، الاقناع فی حلّ الفاظ، ج2، ص551.

هرکس....بر مسلمان یا کافری که قصد اسلام کرده یا درخواست کننده اسلام است، بر او اسلام را تلقین نکرده و به کفر اشاره کند،

یا مسلمانی را بدون تأویل از سوی تکفیر کننده، به کفر نعمت، تکفیر کند، آن گونه که آن را در الروضه از متولی نقل کرده و آن را اقرار کرده یا حرام به اجماع را حلال دانسته، همچون: زنا، لواط، ظلم، شرب خمر، یا حلال به اجماع را حرام کرده، همچون: نکاح و بیع، یا وجوب اجماعی را نفی کرده، مثل آن که یک رکعت از نمازهای پنج گانه را نفی کرده، یا عملی که به اجماع نیست را معتقد به وجوبش شده، مثل زیاد شدن یک رکعت در نمازهای پنج گانه، یا قصد بر کافر شدن در آینده نماید یا در حالتی تردد کند، در تمام این مسائل ذکر شده، تکفیر کند، این بابی است که ساحل برایش متصور نیست.

ملا علی قاری(متوفی 1014ق)

-1

او می گوید:

الصواب عند الأکثرین من علماء السلف و الخلف ان لا نکفّر أهل البدع و الأهواء إلاّ ان أتوا بکفر صریح لا استلزامی؛ لان الاصح انّ لازم المذهب لیس بمذهب...؛(2)

صحیح نزد اکثر علما از قدما و متأخرین این است که ما اهل بدعت و هوای نفسانی را

تکفیر نمی کنیم، مگر در صورتی که کفر صریح داشته باشند نه کفر استلزامی، زیرا صحیح تر آن است که لازم مذهب، مذهب به حساب نمی آید... .

او هم چنین می نویسد: