تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 235

ص:256

1- . او امام ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن بن عبدالملک بن طلحه بن محمد استوائی قشیری نیشابوری شافعی، محدث صوفی است که در ماه ربیع الاول سال 376 هجری در شهر إستوا متولد و در سال 465 هجری وفات یافت. }قشیری، تفسیر القشیری، ج1، ص3 -4{.
2- . همان، ج1، ص220- 221.
3- . او حسین بن مسعود بن محمد ابومحمد بغوی، فقیه شافعی معروف به ابن الفراء و ملقب به }محیی السنه{ و }رکن الدین{ است که امام در تفسیر و حدیث و فقه بوده و در سال 510 هجری در مرو وفات یافته است. }سبکی، طبقات الشافعیه، ج7، ص75-77؛ سیوطی، طبقات المفسرین، ص49-50.{
4- . بغوی، شرح السنه، ج10، ص243.
5- . او امین الدین یا امین الاسلام ابوعلی فضل بن حسن بن فضل طبرسی طوسی سبزواری شیعی است که از علمای قرن ششم هجری به شمار می آید. او در سال 548 هجری وفات یافت. از جمله آثارش مجمع البیان فی تفسیر القرآن، اعلام الوری باعلام الهدی، حقائق الامور فی الاخبار، غنیه العابد و منیه الزاهد و عده السفر و عمده الحضر است. }عمر رضا کحاله، معجم المؤلفین، ج8، ص66-67.{

ای حیاکم بتحیه الاسلام او من استسلم لکم فلم یقاتلکم مظهرا انّه من اهل ملّتکم لست مؤمنا، ای لیس لإیمانک حقیقه و انّما اسلمت خوفا من القتل او لست بآمن؛(1)

با تحیت اسلام به شما سلام داده یا کسی که تسلیم شما شده و با شما به جنگ نپرداخته و اظهار می دارد که از اهل ملت شماست، نگویید که: تو مؤمن نیستی، یعنی ایمان تو حقیقی نیست، بلکه از ترس کشته شدن اسلام آوردی یا تو در امان نیستی.

ابن الصلاح (متوفی 643ق)

-2

او می گوید: «و حکم الاسلام فی الظاهر یثبت بالشهادتین؛(3) حکم اسلام با گفتن شهادتین در ظاهر گواهی به وحدانیت خدا و نبوت پیامبراسلام ثابت می شود.»

نووی (متوفی 676ق)

-4

او در ذیل حدیث اسامه بن زید که گوینده «لا اله الاّ الله» را کشته و پیامبر او را نکوهش کرده می نویسد: «انّک انما کُلفت بالعمل بالظاهر و ماینطق به اللسان، و اما القلب فلیس لک طریق الی معرفه ما فیه؛(5) تو مکلف به عمل بر طبق ظاهر و آنچه زبان بر آن نطق کرده، و اما قلب، تو راهی به شناسایی آن نداری.»