تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 333

ص:354

1- . حجرات، آیه 9.
2- . آل عمران، آیه 97.
3- . ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج8، ص114.

این معنا از روایات اهل بیت} علیهم السلام نیز فهمیده می شود:

علی بن جعفر علیه السلام 8 از برادرش موسی بن جعفر8 علیه السلام نقل کرده که فرمود:

انّ الله عزوجل فرض الحج علی اهل الجده فی کل عام و ذلک قوله عزوجل: {«وَلله عَلَی النّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً وَمَن کَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِیٌّ عَنِ الْعالَمِینَ}. »(1) .قال: قلت: فمن لم یحج منّا فقد کفر؟ قال: لا، و لکن من قال: لیس هذا هکذا فقد کفر؛»(2)؛

خداوند حج را بر مستطیع در هر سال واجب کرده و این مطلب مستفاد از قول خداوند است:«و برای خدا، بر مردم است که آهنگ خانه }او{ کنند، آن ها که توانایی رفتن به سوی آن دارند. و هر کس کفر ورزد }و حج را ترک کند، به خود زیان رسانده{، خداوند از همه جهانیان، بی نیاز است»، راوی می گوید به حضرت گفتم: اگر مسلمان حج به جای نیاورد، کافر می شود؟ حضرت فرمود: هرگز، اگر کسی بگوید حج واجب نیست، کافر می گردد.

دلیل چهارم

خداوند متعال از قول حضرت موسی و هارون8 نقل کرده که گفتند: {«إِنّا قَدْ أُوحِیَ إِلَیْنا أَنَّ الْعَذَابَ عَلَی مَن کَذَّبَ وَتَوَلَّی}؛ »(3)؛ به ما وحی شده که عذاب بر کسی است که }آیات الهی را{ تکذیب کند و سرپیچی نماید!

تقریب استدلال به این آیه، این که آیه دلالت دارد بر انحصار عذاب در تکذیب کننده که کافر است و شکی نیست که فاسق در عذاب خواهد بود.

نقد

اولاً: از مجموع ادله استفاده می شود عذاب درجاتی دارد و درجه کامل آن برای تکذیب کننده دین است و درجه پایین آن برای مسلمان فاسق می باشد؛