تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 342

ص:363

1- . شرح العقیده الطحاویه، ص355.
2- . نساء، آیه 48.
3- . ابن حجر عسقلانی، فتح الباری، کتاب الایمان، باب المعاصی، ج1، ص84.

فرمود: «در تو نوعی از جاهلیت است»، و قول خداوند متعال:«خداوند

}هرگز» شرک را نمی بخشد!

و پایین تر از آن را برای هر کس «بخواهد و شایسته بداند» می بخشد.»

نووی می گوید:

اعلم انّ مذهب اهل الحق انّه لایکفر احد من اهل القبله بذنب و لایکفر اهل الأهواء و البدع - الخوارج و المعتزله و غیرهم - و انّ من جحد ما یُعلَم من دین الاسلام ضروره حکم بردته وکفره الاّ ان یکون قریب عهد بالاسلام او نشأ ببادیه بعیده و نحوه ممن یخفی علیه فیُعَرَّف ذلک فان استمرّ حکم بکفره، و کذلک من استحل الزنا او الخمر او القتل او غیر ذلک من المحرمات التی یعلم تحریمها ضروره؛»(1)؛

مذهب اهل حق آن است که احدی از اهل قبله با انجام هیچ نوع گناهی تکفیر نمی شود و نیز اهل هواهای نفسانی و بدعت ها، یعنی خوارج و معتزله و دیگران تکفیر نمی گردند؛ هرکس اموری را که ضروری بودنش در دین اسلام معلوم است انکار کند حکم به ارتداد و کفر او می شود، مگر آن که تازه مسلمان باشد یا در دهاتی دور از اسلام و مانند آن باشد که امور بر او مخفی است، در این صورت حقایق بر او معرفی می گردد و در صورت استمرار، حکم به کفر او می شود؛ هم چنین است کسی که زنا یا شراب یا کشتن }بی گناه{ یا دیگر محرماتی که حرمتش ضروری است را حلال شمارد.

به همین سبب بخاری بابی را در صحیح خود آورده تحت عنوان «باب کفران العشیر و کفر دون کفر؛(2) ؛باب کفران معاشرت و کفری پایین تر از کفر.»

او با انعقاد این باب، در صدد اثبات این نکته است که کفر بر دو نوع است: اصغر و اکبر و بنابراین، نمی توان مرتکب گناه کبیره را کافر خارج شده از اسلام دانست که قتلش لازم است.