تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 389

ص:410

کان بنوامیّه یسبّون امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب الی ان ولی عمر بن عبدالعزیز الخلافه فترک ذلک. و کتب الی العمّال فی الآفاق بترکه و قرأ عوضه: {إِنَّ الله یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالاْءِحْسانِ وَإِیتَآیءِ ذِی الْقُرْبَی}؛(1)

بنی امیه، امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب را تا عصر حکومت عمر بن عبدالعزیز دشنام می دادند و او آن را ترک کرده و نامه ای به والیان در اطراف کشور اسلامی نوشتند، تا

دست از او برداشته و به جای آن، این آیه را می خواندند: «خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان می دهد».

ابن ابی الحدید می نویسد:

انّ معاویه امر الناس بالعراق و الشام و غیرهما بسبّ علیّ و البرائه منه، و خطب بذلک علی منابر الاسلام، و صار ذلک سنه فی ایام بنی امیه الی ان قام عمر بن عبدالعزیز رضی الله عنه فازاله؛(2)

معاویه مردم عراق، شام و دیگر اماکن را به دشنام دادن به علیّ و تبری از آن دستور داد و بر منبرهای اسلام با این دشنام خطبه خواند و این کار در ایام بنی امیه تا قیام دولت عمر بن عبدالعزیز رضی الله سنت بود، تا این که او آن را از بین برد.

سیرۀ پیامبر$ بر عدم تکفیر

با مراجعه به سیره پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم پی می بریم آن حضرت نه تنها دشنام دهنده ابوبکر را تکفیر نکرده، بلکه درباره آن سکوت اختیار کرده است.

احمد بن حنبل از ابوهریره نقل کرده که گفت: «انّ رجلاً شتم ابابکر و النبی جالس، فجعل النبی یعجب و یتبسم...؛(3) شخصی، ابوبکر را دشنام داد، در حالی که پیامبر }آن جا{ نشسته بود و حضرت تعجب کرده و تبسم می کرد... .»