تکفیر از دیدگاه علمای اسلام صفحه 457

ص:478

1- . سیوطی، جامع الاحادیث، ج6، ص11؛ ج29، ص421.
2- . مسلم نیشابوری، صحیح مسلم، ج8، ص22.
3- . همان، ح2593.
4- . همان، ح2592.
5- . بخاری، صحیح بخاری، ح 3038.

آسان بگیرند و سخت نگیرند و بشارت دهید و باعث نفرت نشوید و پذیرش داشته باشید و مخالفت ننمایید.

13. و نیز به سندش از جابر نقل کرده که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود:

إِنَّ اللهَ تَعَالی لَمْ یَبْعَثْنِی مُعَنِّتاً وَ لاَ مُتَعَنِّتاً، وَ لکِنْ بَعَثَنِی مُعَلِّماً مُیَسِّراً؛(1)

خداوند متعال مرا سخت گیر و زحمت دهنده مبعوث نکرده، بلکه مرا معلمی آسان گیر مبعوث نموده است.

14. حذیفه از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده که فرمود:

إن أخوف ما أخاف علیکم رجل قرأ القرآن، حتّی إذا رُئیتْ بهجتُه علیه، وکان رِدْءاً للإسلام؛ انسلخ منه ونبذه وراء ظهره، وسعی علی جاره بالسیف، ورماه بالشرک. قلت: یا نبیَّ الله! أیُّهما أولی بالشرک، الرامی أو المرمی؟ قال: بل الرامی؛(2)

ترس ناک ترین کسی که بر او می هراسند، مردی است که قرآن می خواند و چون درخشش قرآن بر چهره اش دیده شود و مدافع اسلام گردد، از قرآن جدا شده و آن را پشت سر خود می اندازد و بر همسایۀ خود شمشیر کشیده و

او را به شرک نسبت می دهد. گفتم: ای پیامبر خدا! کدام یک از آن دو، سزاوارتر به شرک اند، نسبت دهنده یا نسبت داده شده؟ حضرت فرمود: بلکه نسبت دهنده.

اعتدال اسلام، از منظر تاریخ

از تاریخ و کتاب های حدیث استفاده می شود که برخی از صحابه فکر تکفیری داشتند و پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم با فکر آنان مخالف بوده و از اقدام عملی ایشان بر اساس تکفیر، جلوگیری کرده است. به نمونه هایی اشاره می کنیم:

1. بخاری و مسلم به سند خود از اسامه بن زید بن حارثه نقل کرده اند که گفت:

بعثنا رسول الله إلی الحُرَقَه من جُهَیْنَه، فصبّحنا القوم فهزمناهم و لَحِقْتُ انا و رجل من الأنصار رجلا منهم، فلمّا غشیناه قال: لا إله إلاّ الله، فکفّ عنه الأنصاری و طعنتُهُ برمحی حتّی قتلته. قال: فلمّا قدمنا بلغ ذلک النبی فقال لی: یا اسامه! اقتلته