کتابخانه بالقرآن

زندگینامه حضرت آیه الله العظمی آقای حاج سید محمد صادق روحانی (مدظلّه) صفحه 892

در توبه دو لطف وجود دارد و هر دو لطف از سوی خداوند است؛ نخستین لطف او این است که به بنده توفیق توبه عطا می کند و دوّمین لطف او آن است که توبه او را می پذیرد.

بر اثر توبه، حالت یقظه در انسان به وجود می آید؛ یقظه به معنای بیداری است. در این بیداری انسان باید با خود بیندیشد که اگر به جای سفر حج به

عالم برزخ وارد می شدم، وضع من چگونه بود؟ آیا در محضر خداوند می توانم جواب کارهایم را بدهم یا خیر؟ آیا پروردگار از من راضی است یا خیر؟

اگر به راستی حالت یقظه در انسان به وجود بیاید و به این نکته توجّه پیدا کند، قبل از حج و قبل از مرگ به جایی می رسد که خداوند او را مخاطب قرار داده و می فرماید:

>یَا أیَّتُهَا النَّفسُ المُطمَئِنَّهُ ارجِعِی إِلَی رَبِّکِ رَاضِیَهً مَرضِیَّهً فَادخُلِی فِی عِبَادِی وَ ادخُلِی جَنَّتِی<

ای جان آرامش یافته، خشنود و پسندیده به سوی پروردگارت بازگرد و در زمره بندگان من داخل شو و به بهشت من وارد شو!

قدم دوّم، محاسبه نفس است. کسی که می خواهد به حج برود، باید هدف از این سفر مقدّس را برای خود تبیین کند. آیا اعمال عبادی نظیر نماز، روزه، خمس و سایر عبادت های او به نحو صحیح انجام شده است؟ آیا مال او حلال است؟ اگر مالی که انسان در راه حج صرف می کند، حلال نباشد، حجّ او مورد قبول حقّ تعالی قرار نمی گیرد. امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:

«إِذَا اکتَسَبَ الرَّجُلُ مَالاً مِن غَیرِ حِلِّهِ ثُمَّ حَجَّ فَلَبَّی نُودِیَ لاَ لَبَّیکَ وَ لاَ سَعدَیکَ»

وقتی کسی با مالی که حلال نیست به حج برود، هنگامی که لبّیک گوید خداوند لبّیک او را نمی پذیرد.

امام باقر (علیه السلام) نیز در این زمینه می فرمایند: