منتخب مناسک حج مطابق با فتوای حضرت آیه‌الله‌العظمی امام خمینی با حواشی مراجع معظم تقلید صفحه 52

آن، (1) 1 از ظهر نهم تا غروب شرعی در عرفات نباشد و هیچ جزئی از زمان را درک نکند، کافی است که مقداری از شب عید را هرچند اندک باشد در عرفات باشد (2) 2 و این زمان را وقت اضطراری عرفه می‌گویند.

وقوف به عرفات

[104 م]- اگر کسی که بواسطه عذر، روز نهم را وقوف نکرده و شب دهم را عمداً و بی‌عذر (3) 3 در عرفات وقوف نکند، ظاهراً حج او باطل می‌شود، اگرچه درک کند وقوف به مشعر را.

[105 م]- اگر کسی بواسطه فراموشی یا غفلت یا عذر دیگر ترک کند وقوف به عرفات را در روز نهم، که وقت اختیاری است و در شب دهم که وقت اضطراری است، کفایت می‌کند در صحیح بودن حج او که وقوف اختیاری مشعر را درک کند چنانچه خواهد آمد. (4) 4

[106 س]- وقوف اضطراری عرفه آیا از اول شب تا طلوع فجر است، یا طلوع آفتاب؟

ج- وقوف اضطراری عرفه در شب عید است و شب تا طلوع فجر است. (5) 5

1- - آیة آیه‌الله فاضل: مثل جهل به موضوع یا حکم یا مریضی یا شدّت گرما و سرما.

2- - آیة آیه‌الله سیستانی: و اگر خوف این باشد که با درک وقوف اضطراری عرفه، وقوف مشعر قبل از طلوع آفتاب از او فوت بشود واجب است اکتفا کند به وقوف مشعر و حجّش صحیح است.

3- - آیة آیه‌الله بهجت: موجب بطلان حج است تعمّد ترک وقوف اضطراری عرفه، که از شب‌عید تا طلوع فجر است، علی الأحوط.

4- - آیة آیه‌الله تبریزی، آیة آیه‌الله خویی: حکم آن بعداً خواهد آمد.

5- - آیات عظام اراکی، سیستانی، فاضل، نوری: و درک مقداری از آن، کفایت می‌کند؛ چنانکه گذشت.

آیة آیه‌الله خویی: و شب تا طلوع آفتاب است.

آیة آیه‌الله مکارم: درک مقداری از آن هرچند کم باشد کافی است.