ضیافت : فضیلت و آداب میهمانی صفحه 100

نیست، بلکه رسماً از آن نهی شده است. اسلام توصیه می کند که پذیرایی ها ساده باشد، و یک خط جالب عادلانه در میان میهمان و میزبان ترسیم کرده است و آن این که میزبان از آنچه دارد مضایقه نکند، و میهمان نیز بیش از آن را انتظار نداشته باشد. سلمان فارسی از پیغمبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلم نقل می کند که فرمودند:

أن لا نتکلف للضیف ما لیس عندنا و أن نقدم إلیه ما حضرنا؛(1) برای میهمان نسبت به آنچه نداریم تکلف نکنیم، و از آنچه موجود است مضایقه ننماییم.

در میهمانی ها نه میهمان میزبان را به تکلف بیندازد و او در محذور قرار دهد، و نه میزبان خودش را برای میهمان به تکلف بیندازد. که هر دو از نظر اهل بیت علیهم السلام کار ناپسندی است. امام صادق علیه السلام می فرمایند:

المؤمن لا یحتشم من أخیه و لایدری ایهما أعجب الذی یکلف أخاه إذا دخل أن یتکلف له أو المتکلف لأخیه؛(2) افراد با ایمان از برادر مؤمن خود رودربایستی ندارند، و من نمیدانم کدام یک از این دو عجیب تر است؟ کسی که به هنگام ورود بر برادر خود او را به تکلف می افکند، و یا کسی که شخصاً به سراغ تکلف برای میهمان می رود؟

در عین حال که اکرام و احترام و پذیرایی از میهمان کار پسندیده ای است و به آن توصیه شده است، تکلف و به رنج و زحمت انداختن خود برای میهمان کار ناپسندی است. نباید طوری خود را به زحمت انداخت که از اصل میهمانی دادن پشیمان شویم.