- دیباچه 1
- هدف های کلی پژوهش 5
- اهمیت پژوهش 5
- پرسش های فرعی 6
- پیشینه پژوهش 6
- مهریه 6
- پرسش اصلی 6
- تعریف مفاهیم 6
- جهیزیه 7
- اشاره 8
- اشاره 9
- الف) پرداخت مهریه 9
- 1. مهریه در قرآن 9
- ب) مهریه؛ عطیه الهی 11
- ج) مهریه؛ هدیه ای از روی شوق 13
- د) رعایت تناسب در مهریه 13
- ه_) استقلال حقوق زن 14
- و) مشروعیت ضمنی مهر زیاد 18
- اشاره 21
- الف) اهمیت مهر 21
- ب) ضرورت وجود مهر در ازدواج 22
- ج) پیامدهای پرداخت نکردن مهریه 23
- د) پاداش بخشش مهریه 25
- ه_) شرایط مهر 25
- و) میزان مهریه 27
- ز) مقدار مهرالسنه 29
- ح) میزان مهر حضرت فاطمه علیهاالسلام 30
- ط) تعیین مهرالسنه به نرخ روز 32
- اشاره 34
- 1. دسته بندی مهر 34
- شرایط مهرالمسمّی 34
- اشاره 34
- الف) مهرالمسمّی 34
- یک _ مال بودن 34
- اشاره 34
- سه _ داشتن منفعت عقلایی و مشروع 35
- چهار _ تعیین نمونه 35
- ب) مهرالمثل 36
- اشاره 36
- دو _ امثال و مهر امثال از دیدگاه فقیهان 36
- یک _ تعریف مهرالمثل 36
- سه _ معیار مشابهت 36
- چهار _ موارد تعلق مهرالمثل 37
- ج) مهر واگذار شده 38
- 2. مالکیت مهریه 38
- 3. شیوه پرداخت مهریه 39
- اشاره 39
- ب) پرداخت مهریه به نرخ روز 39
- الف) نقدی یا نسیه بودن مهریه 39
- یک _ دیدگاه فقیهان 40
- دو _ دیدگاه قانون مدنی ایران 41
- 4. عوامل استقرار مهر 42
- 5. مهر در ازدواج موقت 43
- الف) نشانه اهمیت عقد 44
- اشاره 44
- 1. نقش مهریه در عقد 44
- اشاره 44
- ب) تقویت جنبه معنوی عقد 45
- ج) مانع طلاق 46
- 2. آثار مهریه برای موقعیت زن 48
- اشاره 48
- الف) کسب رضایت و ارزش بخشی به موقعیت معنوی زن 49
- ب) دریافت هدیه 52
- ج) پشتوانه ای در برابر حوادث 54
- د) نشانه شخصیت زن 55
- ه_ ) جبران جایگاه از دست رفته 56
- و) پاداش کار در خانه 58
- ز) جبران کمبود حقوق مالی زن 59
- ط) زمینه ساز فعالیت اقتصادی 61
- ح) نشان حق مالکیت زن 61
- 3. آثار مهریه برای مرد 62
- اشاره 63
- 1. ارزیابی عرفی 64
- 2. ارزیابی ارزشی 65
- اشاره 67
- 1. علل افزایش مهریه 69
- الف) نمایش طبقاتی 69
- ب) نسیه بودن مهر 70
- ج) حسادت یا چشم و هم چشمی 72
- د) بیم از آینده 73
- ه) موقعیت زن در گذشته 75
- و) ساختار زندگی مدرن 76
- ز) سن و ویژگی های ظاهری 77
- 2. راهکارهای حل مشکل مهریه 79
- الف) جدی نگرفتن مهریه 79
- ب) تغییر شیوه پرداخت مهریه 80
- ج) جای گزینی نگرش انسانی به جای نگرش اقتصادی 81
- د) توجه به پیامدهای منفی مهریه های سنگین 83
- ه_) آموزش جوانان 84
- و) توجه به الگوهای مناسب 85
- اشاره 87
- 1. تعریف جهیزیه 87
- 3. دیدگاه فقهی درباره جهیزیه 88
- 4. الگوی جهیزیه در اسلام 89
- 5. مصداق جهیزیه 92
- 6. پیامدهای جهیزیه سنگین 92
- 8. برگرداندن جهیزیه 93
- 7. مالک جهاز 93
بنابراین دیدگاه، سفارش آموزه های روایی بر دوری از مهریه های کم، بدین دلیل است که مهریه های بسیار پایین و ناچیز نمی تواند عامل حمایتی مناسبی برای زن باشد.(1)
ساده ترین اِشکالی که بر این دیدگاه وارد است، ناسازگار بودن آن با دستورهای ارزشمند اسلام در آسان و کم گرفتن مهریه است. در نتیجه، کارکردهای تعریف شده برای مهریه را باید بهتر شناخت و همان ها را نیز از مهریه توقع داشت و دیگر نیازها را از راه های مؤثرتری تأمین کرد.
د) نشانه شخصیت زن
با دقت در مجموعه آموزه های دینی و سیره دین داران درباره مهریه درمی یابیم مهریه، ضامن پایداری زندگی زناشویی، جبران زحمت های زن در خانه و پرداخت کمبود حقوق مالی وی نمی شود، بلکه مهریه بیشتر نوعی عامل معنوی و حمایتی به شمار می آید. تعبیرهای قرآنی مانند نحله به معنای هدیه، و صداق به معنای صدق و صفا می تواند تأییدی بر همین معنا باشد. مهریه، نشانه ای از بزرگواری نفس و بلندی جایگاه و پاکی سرشت زن است و اعتماد وی به زندگی و خودباوری او را نسبت به گوهر وجودی اش بیشتر می کند و به این باور می رسد که زندگی زناشویی، عامل خوشبختی، بهروزی، سعادتمندی و مهرورزی است. همچنین درمی یابد در زندگی، شریکی همدل و همراز برای او هست که در همین ابتدای زندگی برای بنای پایه های زندگی و استحکام آن، سخاوتمندانه می بخشد. البته رسیدن به این خواسته ها زمانی ممکن است که مهریه یا دست کم بخشی از آن، در ابتدای زندگی به زن پرداخت شود. مهریه هایی که به صورت نسیه برعهده مرد قرار می گیرند، گاه برای دستیابی به چنین هدف هایی کارآیی بالایی دارند، ولی کارکردشان
1- نک: حسین حقانی زنجانی، حقوق خانواده در اسلام، قم، دارالتبلیغ اسلامی، 1350، چ 1، ص 138.