احکام جوانان صفحه 164

مسأله 2 _ اگر از غیر کسب مالی به دست آورد مثلاً چیزی به او ببخشند و از مخارج سالش بیشتر بیاید واجب است خمس آن را بدهد.

مسأله 3 _ مالی که به او ارث می رسد خمس ندارد مگر در چند حالت:

1 _ بداند که آن فردی که از او مال را به ارث برده خمس مال را نداده است که اول باید خمس مال را بدهد و سپس در آن تصرّف کند

2 _ از آن مال بعنوان سرمایه استفاده کند و سودی بدست آورد که آن سود اگر از سال او زیاد بیاید خمس دارد

3 _ صاحب آن مال خمس آن را داده است ولی مال زمانی که به او ارث می رسد افزایش قیمت پیدا کند که در این صورت افزایش قیمت آن خمس دارد

4 _ مال از جایی به او ارث برسد که انتظار آن را نمی کشید مثلاً از پسرخاله یا پسرعمو مالی به او ارث برسد

مسأله 4 _ انسان می تواند در بین سال هر وقت منفعتی به دستش آمد خمس آن را بدهد بعد از این که اطمینان پیدا کند که از مصارف سالش زیاد می آید و جائز است دادن خمس را تا آخر سال تأخیر بیندازد، و اگر برای دادن خمس، سال شمسی قرار دهد با مصالحه با حاکم شرع یا وکیل او مانعی ندارد.

مسأله 5 _ آنچه از منافع کسب در بین سال به مصرف خوراک و پوشاک و اثاثیه وخرید منزل و عروسی وجهیزیّه دختر وزیارت ومانند اینها می رسد، در صورتی که از شأن او زیاد نباشد وزیاده روی هم نکرده باشد، خمس ندارد.