آداب و احکام کسب و کار صفحه 24

می بینم که در این کار در حق مسلمانان، غش و خیانت کرده ای!

حضرت در مورد دیگری به یک خواربارفروش فرمود:

یا صاحِبَ الطَّعامِ اَسْفَلُ هذا مثلُ اَعلاهِ؟ مَن غَشَّ الْمُسلِمینَ فَلَیسَ مِنْهُم.(1)

ای خواربارفروش! آیا زیر این کالا همانند روی آن است؟ هرکس به مسلمانان خیانت کند مسلمان نیست.

10/ نقل شده است که حضرت علی علیه السلام وارد بازار شد و به صنف قصاب فرمود:

یَا مَعْشَرَ اللَّحَّامِینَ مَنْ نَفَخَ مِنْکُمْ فِی اللَّحْمِ فَلَیْسَ مِنَّا.(2)

ای گوشت فروشان! هرکس در گوشت بدمد و آن را چاق نشان دهد از ما نیست.

آب روی جنس ریختن و آن را مرطوب و سنگین ساختن از همین باب است!

از امام صادق علیه السلام سؤال شد: شخصی دو جنس دارد، هر دو مثل هم و دارای یک قیمت، آیا می تواند آن ها را با هم مخلوط کند و بفروشد؟ حضرت فرمود: خیر،این کار غش در حق مسلمانان است، مگر این که به خریدار بگوید.(3)

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند:

«مَنْ غَشَّ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ نَزَعَ اللَّهُ عَنْهُ بَرَکَهَ رِزْقِهِ وَ أَفْسَدَ عَلَیْهِ مَعِیشَتَهُ وَ وَکَلَهُ إِلَی نَفْسِهِ.(4)

هرکس در حق برادر مسلمانش نیرنگ کند، خداوند برکت را از روزی اش برمی دارد، زندگی را بر او تباه می کند و او را به خودش وامی گذارد.»

بنابراین شایسته است که مسلمانان در همه کارها به ویژه در بازار و در امرخرید و فروش مراقب باشند که تقلب نکنند، سر یکدیگر کلاه نگذارند، حق همدیگر را به باطل نخورند و بازار مسلمانان را اصلاح نمایند. این کار در درازمدت به اعتبار بازار می افزاید و بدبینی، سوءظن و بی اعتمادی مشتری را کاهش می دهد و سرانجام به نفع

1- کنز العمال، ج4، ص 60.
2- بحار، ج100، ص 103.
3- کافی، ج5، ص 183.
4- بحار، ج73، ص 364.