آداب و احکام کسب و کار صفحه 33

ما دراین جا در صدد بیان کردن عظمت گناه دروغ نیستیم؛ چراکه به بحث مفصلی نیاز دارد؛ ولی همین قدر باید دانست که دروغ با ایمان سازگار نیست و انسان دروغگو، ایمان ندارد. ممکن نیست کسی خدا را قبول داشته باشد و او را عالم به اسرار بداند و در حضور او به بندگان او دروغ بگوید و این عمل هنگامی بیشتر زشت و قبیح می شود که برای به دست آوردن ثروت به ناحق یا برای تحمیل جنس خود به مشتری و گرفتن پول او باشد، آیا این پول خوردن دارد؟! آیا خیرو برکت دارد؟! آیا عبادت با آن قبول است؟! آیا بچه ها با چنین نانی، نمازخوان و درستکار می شوند؟! پس بیاییم با همه روراست باشیم، راست بگوییم و نان حلال بخوریم.

* سوگند خوردن

بیماری دیگری که در بازار مسلمانان به ویژه در بازار شیعیان رواج دارد، سوگند خوردن است، چه دروغ وچه راست؛ البته بازاریان شیعه بیش از فرقه های دیگر قسم می خورند. دیگران

ممکن است فقط به خدا و قرآن قسم بخورند؛ ولی شیعه ها اضافه بر خدا و قرآن، به حضرت عباس علیه السلام ، امام حسین علیه السلام ، حضرت علی علیه السلام ، حضرت زهرا علیهاالسلام و بالاخره جان شما و ریش و سبیل و... نیز قسم می خورند. آن جا که با چرب زبانی و دروغ نتوانند مشتری را به دام اندازند، با چاشنی قسم به مقدسات، اعتماد مشتری را جلب می کنند.

قسم خوردن در معامله در عصر امامان علیهم السلام نیز رایج بوده و در احادیث نیز به شدت از آن نهی شده است و گفته شده که سوگند، سرمایه را تباه کرده، برکت رامی برد، به ویژه اگر دروغ باشد که در آن صورت گناه دروغ نیز بر آن اضافه می شود.

بنابراین قسم خوردن در خرید و فروش، کاری ناپسند است، چه راست باشد و چه دروغ. اکنون به سخن امامان معصوم علیهم السلام توجه کنید:

؟_ حضرت علی علیه السلام ضمن گردش در بازار کوفه و نصیحت به آنان می فرمود:

«تَنَاهَوْا عَنِ الْیَمِین؛ از سوگند خوردن پرهیز کنید.»(1)