آداب و احکام کسب و کار صفحه 49

«آیا می توان قدری از راهی که وسیع و فراخ است تصرف کرد در صورتی که ضرری به اصل راه وارد نشود؟ حضرت فرمودند: خیر.»(1)

به طور کلی تصرف شخصی در اموال عمومی جایز نیست، بیابان ها، مراتع، کوه ها، جنگل ها، آب دریاها، قبرستان ها و هر نوع ملک یا مالی که جنبه عمومی دارد، هر چند مِلک خاص کسی نباشد، نمی شود در آن تصرف مالکانه کرد وآن را خرید یا فروخت.

انتخاب کسب

مسلمان مجاز نیست هر کسبی را به عنوان منبع درآمد انتخاب کند؛ زیرا او به حلال و حرام معتقد است و می داند که باید نماز بخواند، روزه بگیرد، حج برود، صدقه بدهد، کارهای خیر انجام دهد و شرط همه آن ها، حلال بودن مال و روزی حلال خوردن است. غذای حرام در نسل انسان اثر می گذارد. در حدیث آمده است:

«کَسْبُ الْحَرَامِ یَبِینُ فِی الذُّرِّیَّهِ؛(2)

درآمد حرام در ذریه و نسل آینده آدمی اثر بد می گذارد.»

اگر امروز، بسیاری از فرزندان دچار مشکل تربیتی می باشند، نتیجه ی برخی کسب های حرام هستند. اگر فرزندان مشکل نماز وسوء رفتار دارند، عوامل گوناگونی می تواند داشته باشد که یکی از عوامل اصلی آن، غذاهای حرام یا مشکوک و شبهه ناک است. آنچه بر مسلمانان واجب است وثواب نُه دهم عبادت را دارد، کسب روزی حلال است نه حرام؛ از این رو اسلام بعضی از کسب ها را به عنوان کسب های حرام و درآمدهای نادرست شمرده که مسلمانان نباید به دنبال آن گونه درآمدها بروند. برای این که عموم مردم ازآن ها آگاهی داشته باشند در این جا به برخی از کسب های حرام به صورت فشرده اشاره می کنیم:

1_ خرید و فروش چیزهایی که عین نجس است؛ مانند مدفوع انسان، خوک، شراب،سگ، خون؛ البته در مورد خون، سگ و بعضی موارد دیگر، استثناهایی وجود