آداب و احکام کسب و کار صفحه 80

اگر از هر دو طرف چیزی زیاد کنند مثلاً یک من گندم ویک دستمال را به یک من ونیم گندم ویک انگشتری بفروشد.

* مسأله 25_ اگر چیزی را که مثل پارچه با متر و ذرع می فروشند، یا چیزی را که مثل گردو وتخم مرغ با شماره معامله می کنند، بفروشد وزیادتر بگیرد مثلاً ده تا تخم مرغ بدهد ویازده تا بگیرد اشکال ندارد.

* مسأله 26_ جنسی را که در بعضی از شهرها با وزن، یا پیمانه می فروشند و در بعضی از شهرها با شماره معامله می کنند، با آن جنس در هر یکی از آن دو شهر حکم معامله ای که با او می شود را دارد، در صورتی که هیچ کدام بر دیگری غالب نباشد، و

در صورت غلبه حکم آن مقدّم است.

* مسأله 27_ اگر چیزی را که می فروشد وعوضی را که می گیرد از یک جنس نباشد، زیادی گرفتن اشکال ندارد، پس اگر یک من برنج بفروشد ودو من گندم بگیرد، معامله صحیح است.

* مسأله 28_ اگر جنسی را که می فروشد وعوضی را که می گیرد، از یک چیز عمل آمده باشد، پس اگر مخالفت فرع با اصل فقط در صفت باشد، مثلاً گندم را آرد کند یا شیر را پنیر نماید، اظهر آن است که این ها از یک جنس می باشد و در معامله نباید زیادتی در آنها باشد وامّا اگر چیزی را از چیزی بگیرند مثلاً شیر را کره یا شیر را روغن نمایند، آنها دو جنس می باشند و در معامله به آنها زیادتی چه در گرفتن وچه در دادن، اشکالی ندارد اگرچه بنابر احتیاط واجب در این صورت هم ترک زیادتی به آنها در معامله است.

* مسأله 29_ جو و گندم در ربا یک جنس حساب می شود، پس اگر یک من گندم بدهد ویک من وپنج سیر جو بگیرد، ربا و حرام است و نیز اگر مثلاً ده من جو بخرد که سر خرمن ده من گندم بدهد، چون جو را نقد گرفته و بعد از مدّتی گندم را می دهد، مثل آن است که زیادی گرفته وحرام می باشد.

* مسأله 30_ اگر مسلمان از کافری که در پناه اسلام نیست، ربا بگیرد اشکال ندارد