- سخن پژوهشکده 1
- اشاره 11
- معنای صرّافی 11
- تعریف صرّافی 12
- صرّافی، نماد دقت 12
- نیاز به صرّافی 13
- تاریخچه صرافی 15
- صرّافی در دولت های اسلامی 16
- اشاره 17
- آمار صرّافی ها 17
- صرّافی در عصر معصومین(علیهم السّلام) 17
- تذکر 18
- اشاره 20
- پاسخ به یک اشکال 21
- حساسیت صرافی در عصر ما 23
- محور شدن پول های غربی 24
- وظایف دولت در قبال صرافی ها 28
- دوم؛ تسهیلات یکسان 28
- اشاره 28
- اول؛ پرهیز از انحصار گرایی 28
- حکم شرعی صرافی 30
- اشاره 30
- شرایط فروشنده و خریدار 31
- رعایت شرایط عمومی داد و ستد 31
- اشاره 33
- لزوم 33
- استثناء 35
- اشاره 37
- پیش فروش و نسیه 37
- استفتا از آیت الله مکارم 38
- ربا 39
- کراهت یا عدم کراهت 42
- زکات در سرمایه صرافان 43
- قرض و صرافی 44
- تذکر 44
- اشاره 44
- ب) فروش پول داخلی به قیمت بیشتر: 45
- الف) فروش پول خارجی به قیمت بیشتر 45
- تعلق خمس 47
- اشاره 49
- مباح بودن 49
- اشاره 49
- نام و تابلو 51
- دو تذکر 51
- نصب آیات قرآن 52
- استحکام 54
- اشاره 55
- تصاویر 55
- استفتا از حضور آیت الله مکارم 56
- استفتای دیگر 56
- کارمندان 57
- اشاره 60
- احکام خرید و فروش 60
- ایجاد بازار سیاه ارز 61
- اشاره 61
- استفتا از امام خمینی 62
- مساوات با مشتریان 65
- الگوی مناسب 66
- استخدام کارمندان مرد 67
- آرایش 68
- امانتداری 70
- تعریف کافر 71
- استفتا از امام خمینی 72
- اشاره 72
- نجس بودن کفار 72
- معامله با کفار 72
- استفتا دیگر 73
- فریب کفار در معامله 73
- اشاره 73
- استفتا از آیت الله بهجت 73
- اختیار 74
- استفتا از آیت الله بهجت 74
- اشاره 78
- پول در قرآن 78
- ماهیت پول 80
- دیدگاه اول، مالیّت 80
- اشاره 80
- دیدگاه دوم، سند اعتباری 81
- دیدگاه سوم، حواله 82
- تاریخ پول 83
- مثلی یا قیمی 85
- پول شویی 86
- اشاره 86
- محور اول، تعریف پول شویی 87
- محور دوم، تاریخچه اصطلاح 87
- محور سوم، روش های پول شویی 88
- محور چهارم، تأثیر پول شویی بر اقتصاد 89
- اشاره 90
- جعل اسکناس 90
- استفاده از پول های جعلی 91
- استفتا از محضر مرحوم آیت الله تبریزی 91
- پول معیوب 92
- استفتا از آیت الله بهجت 92
- پول اضافه 92
- پول یافت شده 93
- اشاره 93
- استفتا از آیت الله صافی 94
- پول های عتیقه 95
- اشاره 95
- معاوضه پول نو و کهنه 96
- خرید پول خرد 97
- نام های مقدس 98
- اشاره 98
- استفتای دیگر 99
- استفتا از آیت الله بهجت 99
- نوشتن بر روی اسکناس و مچاله کردن 99
- اشاره 102
- تعریف بیع صرف 103
- شرط صحت بیع صرَف 105
- اشاره 105
- اشاره 110
- چند تذکر 110
- 2. قبض بعض 111
- 3. تبعض صفقه 112
- 4. طلب 113
- 5. قبض وکیل 114
- 7. ضمیمه اندک 115
- 6. ضمیمه 115
- 8. فقط بیع 116
- احکام بیع صَرف 116
- اشاره 116
- عناوین در دست اقدام از مجموعه فقه و زندگی 131
پاسخ نظریه مزبور، این است که از این گفتار مشخص نمی گردد که پول، سند اعتباری از چه چیزی می باشد.(1) علاوه بر این که چنین تلقی ای از پول، عرفاً مردود است. مثلا کسی که از دیگری طلبکار است، وقتی پول خود را دریافت کرد، احساس رضایت کرده به خواسته خود رسیده است و منتظر چیز دیگری نیست.
دیدگاه سوم، حواله
آیت اللّه شهید بهشتی در این زمینه می نویسند:
اسکناس حواله ای است علیه دولت یا بانک مرکزی؛ یعنی مردم در معاملات خود وقتی معامله ای انجام دهند در قبال شیئی که اخذ می کنند، پول کاغذی را به طرف مقابل می دهند، به عنوان این که به مقدار آن از دولت یا بانک مرکزی طلب دارند.(2)
آیت الله صالحی مازندرانی و بسیاری دیگر در پاسخ نظریه مزبور می فرمایند:
پول مانند حواله نیست. از این رو، پول در صورتی که به دست طلبکار داده شود، حق او که بر عهده بدهکار بود، ساقط می شود؛ هر چند پس از گرفتن
1- مجله فقه اهل بیت علیهم السلام (فارسی)، ج 16، ص: 118
2- دفتر همکاری حوزه و دانشگاه. پول در اقتصاد اسلامی، ص 20، به نقل مجله فقه اهل بیت(علیهم السّلام) ، ج 16، ص 119.