احکام میوه و تره بار صفحه 142

و همگان در استفاده از آن ها مساوی اند؛(1) مانند راه ها و جاده ها و معابر.

استفاده از اماکن عمومی برای تمام افراد جامعه مباح است؛(2) امّا اگر استفاده از آنان به گونه ای باشد که موجب ضرر رساندن یا مزاحمت برای دیگران باشد، مانند نشستن در راه عبور و مرور (سد معبر)؛ جایز نیست.(3)

اولویت استفاده از مکان عمومی

اشاره

اگر شخصی زودتر از دیگران در جایی از اماکن عمومی استقرار پیدا کند، در استفاده از آن، تا زمانی که در آن مکان است، حقّ اولویّت دارد و دیگران نمی توانند مانع استفاده وی گردند؛ امّا اگر این شخص به قصد اعراض و انصراف از آن جا برود، حق او از بین می رود؛ هرچند وسائل خود را در آن جا گذاشته باشد. در صورت عدم انصراف و با قصد بازگشت، اگر وسائل خود را در آن مکان گذاشته باشد، حقّش باقی است و اگر چیزی نگذاشته باشد،

به نظر برخی حقش باقی است و به نظر برخی دیگر از مراجع حقی به آن مکان ندارد.(4)

1- مهذب الاحکام ج23، ص 255.
2- المبسوط ج4، ص 82 و الخلاف ج 4، ص 42 .
3- جواهر الکلام، ج38، ص 77.
4- فرهنگ فقه فارسی ، ج 1 ، ص676 و مهذب الاحکام ج23، ص 272.