احکام میوه و تره بار صفحه 84

حرام است و جدا از این که شخص مدیون می شود، باید رضایت آنان را نیز حاصل کند. از نظر قرآن کریم یازده گروه می توانند بدون اجازه از غذا و خوراکی های دیگران استفاده کنند که عبارتند از:

1. فرزندان و همسران، 2. پدران، 3. مادران، 4. برادران، 5. خواهران، 6. عموها، 7. عمه ها، 8. دایی ها، 9. خاله ها، 10. دوستان، 11. خانه ای که کلیدش در اختیار شماست.

مسأله: جایز است انسان، ولو این که ضرورتی نباشد، از خانه پدر و مادر و فرزند و برادر و خواهر و عمو و عمه و خاله و دایی و دوستان بخورد. (1)

مجاز بودن خوردن از این خانه ها به خاطر قرائن شاهد حال مبنی بر رضایت است؛ ولی اگر وضع طرفین به صورتی درآمده که به عدم رضایت یقین داشته باشند؛ جایز نیست.

بعضی از فقها استفاده از طعام های رنگین و عالی را که صاحبخانه احیاناً برای خود یا میهمانی محترم و یا برای مواقع خاصی ذخیره کرده است؛ استثنا کرده اند.(2)

خوردن میوه دیگران بدون اجازه حرام است؛ چه کم باشد چه زیاد؛ یک حبه انگور باشد یا یک خوشه. (3)

1- تحریرالوسیله، ج 3، ص 296، م 29 و 30.
2- همان، ج 2، ص 162، م 29.
3- همان، ج 2، کتاب الاطعمه و الاشربه، القول فی غیر الحیوان، م 28 و 29: «من اکل من طعام لم یدع الیه فکانما اکل قطعه من النار».