رساله هلالیه : بررسی فقهی آغاز ماه قمری صفحه 11

ص: 15

شرط اتحاد افق

اکنون که با پیشینه بحث آشنا شدیم، برای روشن شدن مطلب باید دو مقدمه را بیان کنیم:

1.می دانیم که نور ماه اکتسابی است، یعنی از خود نوری ندارد و نور آن انعکاس نور خورشید است، نیز می دانیم که یک نیمه ماه همواره رو به خورشید قرار دارد و روشن است و نور خورشید را منعکس می کند. ولی این روشنایی همواره به طور یکسان برای اهل زمین قابل رؤیت نیست. یعنی ماه در شب های اول پس از اجتماع با خورشید به شکل هلال (کمان) دیده می شود، سپس به تدریج روشنایی آن زیادتر می شود تا این که در شب چهاردهم تمام نیمکره روشن ماه برای مردم زمین قابل رؤیت می شود. آن گاه روشنایی به تدریج کم می شود تا این که سه شب به آخر ماه مانده دیگر نور آن قابل درک