- پیشگفتار 1
- سخن آغازین 3
- پیشینه بحث 5
- شرط اتحاد افق 11
- اشاره 15
- اشاره 15
- بررسی و نقد دلیل اول: دلایل اعتباری 15
- دلایل شرط نبودن اتحاد افق 15
- جواب: 16
- توضیح: 17
- بررسی و نقد دلیل دوم: روایات 22
- اشاره 33
- دلیل اول: آیات 33
- دلایل شرط بودن اتحاد افق 33
- دلیل دوم: روایات 38
- اشاره 42
- ثبوت اوّل ماه قمری با حکم حاکم شرع جامع الشرایط 42
- دوم؛ ولایت عامه فقیه: 43
- نخست؛ ولایت مطلقه فقیه: 43
- سوم؛ ولایت فقیه در امور حسبیه: 44
- دلایل قائلان به عدم نفوذ حکم حاکم 46
- اشاره 46
- 1.اطلاق روایات 46
- 2.اخبار 47
- 3.اصل 48
- 4.ظن 48
- دلایل قائلان به نفوذ حکم حاکم 50
- 1.روایات عام 50
- اشاره 50
- 2.روایات خاص 56
- 3.عقل 58
- 5 و4. اجماع و سیره 59
- جمع بندی 64
- دلایل مطلب: 66
- اشاره 66
- رؤیت هلال با ابزار نجومی: 66
- استفتائات رؤیت هلال ماه 72
- اشاره 74
- منابع 74
- آثار و تالیفات 75
ص: 11
1- همگی از شهرهای سرزمین عراق هستند.
کردن به حکم شهر دیگری که در آن جا ماه را دیده اند.»(1)
از عبارات بالا معلوم می شود که ایشان در ثبوت ماه، اتحاد افق را شرط می دانند نظر مشهور بین قدما و متأخرین همین است.
مشهورترین فقیهی که در عصر حاضر در این مسأله قائل به عدم اعتبار اتحاد افق شده، مرحوم محقق آیت الله خویی می باشد. ایشان با طرح این بحث ادعا می کند که جمعی از علما در این مسأله با وی هم نظر هستند و این گونه از آن ها نام می برد:
«مرحوم علامه در کتاب تذکره این نظر را از بعضی از علمای شیعه نقل کرده و خود در کتاب منتهی آن را صریحاً قبول کرده، شهید اول در کتاب دروس احتمال داده این نظر درست باشد. محدث کاشانی در کتاب وافی و صاحب حدائق در حدائق آن را صریحاً قبول کرده ، صاحب جواهر در جواهر و مرحوم نراقی در مستند به آن میل نموده اند، نیز سید ابوتراب خوانساری در شرح نجاه العباد و مرحوم حکیم در مستمسک خود اجمالاً به آن میل