- پیشگفتار 1
- سخن آغازین 3
- پیشینه بحث 5
- شرط اتحاد افق 11
- اشاره 15
- اشاره 15
- بررسی و نقد دلیل اول: دلایل اعتباری 15
- دلایل شرط نبودن اتحاد افق 15
- جواب: 16
- توضیح: 17
- بررسی و نقد دلیل دوم: روایات 22
- اشاره 33
- دلیل اول: آیات 33
- دلایل شرط بودن اتحاد افق 33
- دلیل دوم: روایات 38
- ثبوت اوّل ماه قمری با حکم حاکم شرع جامع الشرایط 42
- اشاره 42
- دوم؛ ولایت عامه فقیه: 43
- نخست؛ ولایت مطلقه فقیه: 43
- سوم؛ ولایت فقیه در امور حسبیه: 44
- دلایل قائلان به عدم نفوذ حکم حاکم 46
- 1.اطلاق روایات 46
- اشاره 46
- 2.اخبار 47
- 3.اصل 48
- 4.ظن 48
- 1.روایات عام 50
- دلایل قائلان به نفوذ حکم حاکم 50
- اشاره 50
- 2.روایات خاص 56
- 3.عقل 58
- 5 و4. اجماع و سیره 59
- جمع بندی 64
- دلایل مطلب: 66
- اشاره 66
- رؤیت هلال با ابزار نجومی: 66
- استفتائات رؤیت هلال ماه 72
- منابع 74
- اشاره 74
- آثار و تالیفات 75
ص: 12
1- مبسوط، ج 1،ص 268
کرده اند.»(1)
برای بررسی کلام ایشان با مراجعه به کتب مربوطه اجمالاً می گوییم:
این که علامه(قدس سره) این نظر را به بعضی از علما نسبت داده ، فاقد اعتبار است. زیرا تا حال معلوم نشده که قائل آن کیست، در حالی که اگر قائل معتبری داشت صریحاً از او نام می برد و اگر اشتباهی در نسبت رخ نداده باشد، معلوم می شود چندان قابل اعتنا نبوده است.
خود علامه(ره) در کتاب منتهی نظر را قبول نکرده، بلکه پس از آن که این نظر را در یک بحث طولانی تقویت نموده، در آخر کلام خود خلاف آن را پسندیده و چنین فتوا داده:
«اگر معلوم شود که در یکی از نواحی ماه طلوع کرده و در ناحیه ی دیگری که دور از آن است، طلوع نکرده، به سبب گرد بودن زمین حکمشان مساوی نیست و اگر علم برای ما حاصل