کتابخانه بالقرآن

آشنایی با فقه حنفی صفحه 15

صفحه 15

ص:29

1- (1) .بعضاً این قید نیز ذکر می شود که:فرض حکمی است که با انکار آن،شخص کافر خواهد بود و واجب،حکمی است که با انکار آن،شخص کافر نخواهد بود.

ندارد،مانند نماز شب و صدقه.

6.مکروه:عملی که ترک آن نیکو است و ثواب دارد،ولی انجامش ثواب را از بین می برد،مانندحرف زدن هنگام وضو.

7.مباح:عملی که انجام و ترک آن مساوی است،به این معنا که نه عذابی دارد و نه ثوابی،مانند بازی فوتبال،خوردن و آشامیدن و....

معمولاً برای آگاهی از حکمی و قبول کردن آن،دو راه وجود دارد:

1.تقلید:تقلید به معنای«پیروی کردن و دنباله روی»است و در اصطلاح فقهی عبارت است از پیروی از مجتهد در مسائل فقهی بدون درخواست دلیل و حجت.

2.اجتهاد:نهایت تلاش و کوشش مجتهد در راه بدست آوردن احکام شرعی از طریق استنباط از منابع(قرآن،سنت،اجماع و قیاس).

کسی که مجتهد نیست و احکام الهی را از منابع شرعی نمی تواند استخراج نماید،باید از مجتهد تقلید و پیروی کند. (1)

وظیفه اکثر مردم در احکام دین،تقلید است،چون افراد کمی هستند که بتوانند در احکام اجتهاد کنند. (2)

مجتهد کسی است که توانایی استخراج احکام از منابع آن را دارد.

مجتهدی که انسان از او تقلید می کند،باید دارای شرایط عمومی،اساسی و تکمیلی اجتهاد باشد.