آشنایی با فقه حنفی صفحه 256

ص:270

لحاظ گردد-که معمولاً همین نوع بیع از شیوع بیشتری برخوردار است-بیع صحیح است و اصطلاحاً به آن«بیع تعاطی یا معاطات»گویند.

خیار

در صورتی که عیب و نقصان کالا ظاهر شود و یا خریدار کالا را بدون مشاهده خریده باشد،او صاحب اختیار است؛اگر خواست در طول سه روز بر می گرداند و اگر نخواست نگه می دارد.

لازم به ذکر است که پنهان کردن عیب کالا و نگفتن نقصان آن در زمان خرید و فروش،«غشّ»نام دارد و حرام است.

انواع بیع

بیع از جهت صحت و فساد به انواع زیر تقسیم می شود:

انواع بیعصحیحبیعی که دارای شرایط لازم و موافق با اقتضای عقد بیع و شریعت اسلام انجام گرفته باشد

فاسد1بیع باطلبیع باطل بیعی است که کالا و عوض یا یکی از آن دو مال حرام باشد مثل گوشت مردار،خون،خمر،خوک،یا اینکه کالا مملوک نباشد،مثلاً مسروق باشد و یا یکی(کالا یا عوض)اصلاً وجود خارجی نداشته باشدحکم بیع باطل روشن است:بطلان

2بیع زمان جاهلیت که بر چند نوع است:1بیع مزابنه:فروختن کالایی که وزن یا حجم یا تعداد آن نامشخص است به چیزی که مقدار آن معلوم می باشد،مثلاً فروختن میوه ای که در درخت است به یک جعبه میوه(که مثلاً وزنش ده کیلو است)هیج یک از این نوع خرید و فروش ها جایز نیست و اگر انجام بگیرد باطل است،