- سخن ناشر 1
- 1- مفهوم دیه 8
- مفهوم شناسی 8
- 2- مفهوم ارش 11
- 3- مفهوم حکومت 13
- 4- معیار تعیین ارش و حکومت 14
- 1- عصر جاهلیت 16
- 2- حقوق روم 17
- 4- آیین مسیحیت 20
- 5- حقوق آنگولاساکسون 20
- 6- دین اسلام 21
- اشاره 22
- ماهیت دیه 22
- 2- دیه ماهیت خسارت دارد 25
- 3- دیه ماهیت دو گانه اعم از خسارت و مجازات دارد 26
- ثمره عملی بحث ماهیت دیه 28
- نتیجه بحث ماهیت دیه 29
- اشاره 32
- 2- انواع جنایت 33
- اشاره 33
- الف) جنایت عمد محض 34
- ب) جنایت شبه عمد 38
- ج) جنایت خطائی محض 41
- یکم) دیدگاه فقهای امامیه 43
- اشاره 43
- الف) مقدار دیه مرد مسلمان 43
- دوم) دیدگاه مذاهب اهل سنت 50
- ب) مقدار دیه زن مسلمان 53
- اشاره 55
- الف) اقوال و نظرات قائلین به نصف بودن دیه زنان 55
- اشاره 55
- یکم) اقوال و نظرات فقهای امامیه 55
- بیان اقوال و نظرات 55
- دوم) اقوال و نظرات مذاهب اهل سنت 57
- ب) اقوال و نظرات قائلین به تساوی دیه زن و مرد 59
- یکم) نظر فقهای امامیه 59
- اشاره 59
- دوم) دیدگاه مذاهب اهل سنت 63
- نقد و بررسی ادله موافقان و مخالفان برابری دیه زن و مرد 67
- اشاره 67
- الف) کتاب 68
- ب) سنت 70
- اشاره 70
- دوم) فقهای اهل سنت 73
- ج) اجماع 77
- اشاره 78
- الف) مقدار دیه مرد اهل کتاب 78
- 5- مقدار دیه اهل کتاب 78
- اشاره 79
- یکم) نظر فقهای امامیه 79
- نقد و بررسی ادله و نظرات فقهای امامیه 81
- مذهب حنفی 84
- دوم) نظر مذاهب اهل سنت 84
- مذاهب مالکی و حنبلی 86
- مذهب شافعی 88
- ب) مقدار دیه زن اهل کتاب 89
- الف) اقوال و نظرات فقهای امامیه 94
- اشاره 94
- 1- بیان اقوال و نظرات 94
- اشاره 94
- ب) اقوال و نظرات مذاهب اهل سنت 98
- الف) مقدار دیه بینی 103
- 2- مقدار دیه اعضای فرد بدن انسان 103
- ب) مقدار دیه زبان سالم 106
- یکم) دیه زبان انسان بزرگ 106
- سوم) دیه زبان لال 110
- ج) مقدار دیه آلت رجولیت 113
- یکم) مقدار دیه آلت انسان سالم 113
- دوم) مقدار دیه آلت عنین 114
- الف) مقدار دیه چشم ها 115
- 3- مقدار دیه اعضای زوج بدن انسان 115
- اشاره 115
- مقدار دیه چشم انسانی که یک چشم سالم دارد 117
- ب) مقدار دیه گوش ها 119
- ج) مقدار دیه دست ها 122
- د) مقدار دیه پاها 125
- ه) مقدار دیه انگشتان 125
- و) مقدار دیه لب ها 127
- ز) مقدار دیه بیضه ها 131
- ح) مقدار دیه دو لب فرج (آلت تناسلی زن) 132
- یکم) دیه پستان های زن 134
- ط) مقدار دیه پستان ها 134
- دوم) دیه پستان های مرد 137
- الف) مقدار دیه موی سر 149
- ب) مقدار دیه موی صورت (ریش) 150
- ج) مقدار دیه ابروها 151
- د) مقدار دیه مژه ها 152
- اشاره 159
- 7- مقدار دیه منافع 159
- الف) مقدار دیه عقل 160
- ب) مقدار دیه قدرت گویایی 161
- ج) مقدار دیه حس شنوایی 161
- د) مقدار دیه حس بینایی 161
- ه) مقدار دیه حس بویایی 162
- و) مقدار دیه حس چشایی 162
- اشاره 164
- 1- بررسی جایگاه زن در ملل مختلف 164
- الف) جایگاه زن در ملل قبل از اسلام 165
- دوم) زن در میان اعراب جاهلی 165
- یکم) زن در جامعه بدوی 165
- چهارم) زن در دین یهود 167
- ششم) زن در جامعه غرب 168
- پنجم) زن در مسیحیت 168
- ب) جایگاه زن در اسلام 170
- اشاره 170
- دوم) تساوی در کسب ارزش های معنوی 172
- سوم) تساوی در کیفر و پاداش اخروی 173
- الف) تفاوت های جسمی 175
- ب) تفاوت های روحی و روانی 176
- الف) پایین بودن ارزش زن نسبت به مرد 177
- اشاره 177
- 3- بیان حکمت های تفاوت دیه زن 177
- اشاره 177
- دوم) ناقصیت در ملکیت 178
- یکم) ناقصیت در رتبه 178
- ب) پایین بودن نقش اقتصادی زن نسبت به مرد 179
- ج) وضعیت بدنی زن 182
- اشاره 183
- د) نقد و بررسی اقوال و نظرات 183
- یکم) بررسی نظریه پایین بودن ارزش زنان 184
- دوم) بررسی نظریه منفعت اقتصادی 185
- سوم) بررسی نظریه تفاوت های بدنی 186
- اشاره 188
- 1- مواردی که شخص بزهکار ضامن دیه است 189
- الف) در جنایت عمد محض 189
- ب) در جنایت شبه عمد 191
- ج) در جنایت خطای محض 194
- اشاره 194
- نقد و بررسی دیدگاه ها 195
- 2- مواردی که عاقله، ضامن دیه است 197
- الف) مفهوم عاقله 197
- ب) محدوده عاقله 198
- اشاره 199
- ج) عاقله بودن عصبه 199
- یکم) در جنایت خطای محض 202
- دوم) در بالاتر از جراحات موضحه 203
- بیان حکمت ضمان عاقله 204
- اشاره 214
ص:133
1- (1) احمدبن شعیب ابوعبدالرحمن النسائی، السنن الکبری، ج 4، ص 245.
2- (2) ابن ابی شیبه، المصنف، ج 6، ص 299.
3- (3) وسائل الشیعه، ج 29، باب 1، باب دیات الاعضاء، ح 5.
4- (4) الاُم، ج 6، ص 72؛ الحاوی الکبیر، ج 12، ص 279؛ المغنی، ج 8، ص 28.
فقهای امامیه معتقدند در فلج شدن دست ها، یک سوم دیه آن واجب می شود. شیخ طوسی در کتاب «خلاف» دلیل آن را اجماعی بودن آن در میان فقهای امامیه بیان کرده است.(1)
د) مقدار دیه پاها
مذاهب اسلامی درباره محدوده پاها نیز اختلاف دارند. اکثر آنان گفته اند محدوده آن، حد فاصل میان قدم و ساق است. اما درباره مقدار دیه قطع پاها اتفاق نظر دارند بر اینکه در صورت قطع شدن هر دو پا از مفصل ساق، دیه کامل انسان و در صورت قطع شدن یکی از آنها، نصف آن واجب می شود.(2) فقهای اهل سنت، دلیل آن را روایات «عمروبن شعیب» و «معاذبن جبل» بیان کرده اند. در این روایات، پیامبر صلی الله علیه و آله فرموده است: «در پاها، دیه کامل واجب است».
ه) مقدار دیه انگشتان
مقدار دیه هر انگشت؛ چه انگشت پا و چه انگشت دست، یک دهم دیه کامل است که از جنس شتر، مقدار آن، ده شتر می باشد؛ بنابراین، اگر تمام انگشتان هر دو دست یا هر دو پا به طور کامل از بین بروند، در هرکدام از آنها، دیه کامل واجب می شود و این، مورد اتفاق تمام مذاهب اسلامی است.(3) دراین باره، روایات نیز بر آن دلالت دارد: