تفاوت دیه زن و مرد از دیدگاه مذاهب اسلامی صفحه 126

ص:134

1- (1) الخلاف، ج 5، ص 248.
2- (2) سرخسی، المبسوط، ج 26، ص 70؛ فتاوی سغداوی، ج 2، ص 674؛ الهدایه شرح البدایه، ج 4، ص 18.
3- (3) الخلاف، ج 5، ص 248؛ جواهر الکلام، ج 43، ص 252؛ اللمعه الدمشقیه، ج 10، ص 228؛ بدایع الصنایع، ج 10، ص 435؛ الاُم، ج 6، ص 75؛ تکمله المجموع، ج 23، ص 248.

1. صحیحه عبدالله بن سنان: در این روایت، امام صادق علیه السلام درباره مقدار دیه انگشتان فرموده است:

أَصَابِعُ الْیدَینِ وَالرِّجْلَینِ سَوَاءٌ فِی الدِّیه فِی کُلِّ إِصْبَعٍ عَشْرٌ مِنَ الْإِبِل؛(1) مقدار دیه انگشتان دست و پا مساوی است و مقدار دیه هر انگشت، ده شتر می باشد.

2. روایت عمروبن شعیب: در این روایت، به نقل از اهل سنت، حضرت پیامبر صلی الله علیه و آله درباره مقدار دیه انگشتان فرموده است:

«الأصابع کلها سواءٌ عشرٌ من الإبل؛(2) دیه انگشتان، به طور مساوی، ده شتر است».

3. روایت عمروبن حزم: در این روایت، پیامبر صلی الله علیه و آله درباره دیه انگشتان می فرماید:

«وفی کل أصبع من الأصابع من الید والرجل عَشرٌ من الإبل؛(3) هر یک از انگشتان دست و پا، ده شتر دیه دارد».

اما درباره مقدار دیه هر بند انگشت، مشهور فقهای امامیه و اکثر مذاهب اهل سنت مانند شافعی، حنفی و حنبلی گفته اند:

در بریدن هر بند انگشت، غیر از بند انگشت ابهام (شصت) چه در پا و چه در دست، یک سوم دیه کامل آن انگشت و در بریدن هر بند انگشت ابهام، نصف دیه آن انگشت واجب می شود؛(4)

زیرا دیه بر اساس بند انگشتان تقسیم می شود؛ به همین دلیل، فقها دیه یک بند انگشت ابهام را نصف دیه ابهام قرار داده اند؛ زیرا انگشت ابهام دو بند دارد. شیخ طوسی در کتاب خلاف، به اجماعی بودن این مسئله میان فقهای امامیه اشاره کرده(5) و ابن قدامه هم در مغنی، این مسئله را