- سخن ناشر 1
- 1- مفهوم دیه 8
- مفهوم شناسی 8
- 2- مفهوم ارش 11
- 3- مفهوم حکومت 13
- 4- معیار تعیین ارش و حکومت 14
- 1- عصر جاهلیت 16
- 2- حقوق روم 17
- 5- حقوق آنگولاساکسون 20
- 4- آیین مسیحیت 20
- 6- دین اسلام 21
- اشاره 22
- ماهیت دیه 22
- 2- دیه ماهیت خسارت دارد 25
- 3- دیه ماهیت دو گانه اعم از خسارت و مجازات دارد 26
- ثمره عملی بحث ماهیت دیه 28
- نتیجه بحث ماهیت دیه 29
- اشاره 32
- 2- انواع جنایت 33
- اشاره 33
- الف) جنایت عمد محض 34
- ب) جنایت شبه عمد 38
- ج) جنایت خطائی محض 41
- یکم) دیدگاه فقهای امامیه 43
- اشاره 43
- الف) مقدار دیه مرد مسلمان 43
- دوم) دیدگاه مذاهب اهل سنت 50
- ب) مقدار دیه زن مسلمان 53
- اشاره 55
- الف) اقوال و نظرات قائلین به نصف بودن دیه زنان 55
- بیان اقوال و نظرات 55
- اشاره 55
- یکم) اقوال و نظرات فقهای امامیه 55
- دوم) اقوال و نظرات مذاهب اهل سنت 57
- ب) اقوال و نظرات قائلین به تساوی دیه زن و مرد 59
- اشاره 59
- یکم) نظر فقهای امامیه 59
- دوم) دیدگاه مذاهب اهل سنت 63
- نقد و بررسی ادله موافقان و مخالفان برابری دیه زن و مرد 67
- اشاره 67
- الف) کتاب 68
- ب) سنت 70
- اشاره 70
- دوم) فقهای اهل سنت 73
- ج) اجماع 77
- اشاره 78
- الف) مقدار دیه مرد اهل کتاب 78
- 5- مقدار دیه اهل کتاب 78
- اشاره 79
- یکم) نظر فقهای امامیه 79
- نقد و بررسی ادله و نظرات فقهای امامیه 81
- مذهب حنفی 84
- دوم) نظر مذاهب اهل سنت 84
- مذاهب مالکی و حنبلی 86
- مذهب شافعی 88
- ب) مقدار دیه زن اهل کتاب 89
- الف) اقوال و نظرات فقهای امامیه 94
- اشاره 94
- اشاره 94
- 1- بیان اقوال و نظرات 94
- ب) اقوال و نظرات مذاهب اهل سنت 98
- الف) مقدار دیه بینی 103
- 2- مقدار دیه اعضای فرد بدن انسان 103
- یکم) دیه زبان انسان بزرگ 106
- ب) مقدار دیه زبان سالم 106
- سوم) دیه زبان لال 110
- یکم) مقدار دیه آلت انسان سالم 113
- ج) مقدار دیه آلت رجولیت 113
- دوم) مقدار دیه آلت عنین 114
- الف) مقدار دیه چشم ها 115
- اشاره 115
- 3- مقدار دیه اعضای زوج بدن انسان 115
- مقدار دیه چشم انسانی که یک چشم سالم دارد 117
- ب) مقدار دیه گوش ها 119
- ج) مقدار دیه دست ها 122
- د) مقدار دیه پاها 125
- ه) مقدار دیه انگشتان 125
- و) مقدار دیه لب ها 127
- ز) مقدار دیه بیضه ها 131
- ح) مقدار دیه دو لب فرج (آلت تناسلی زن) 132
- یکم) دیه پستان های زن 134
- ط) مقدار دیه پستان ها 134
- دوم) دیه پستان های مرد 137
- الف) مقدار دیه موی سر 149
- ب) مقدار دیه موی صورت (ریش) 150
- ج) مقدار دیه ابروها 151
- د) مقدار دیه مژه ها 152
- اشاره 159
- 7- مقدار دیه منافع 159
- الف) مقدار دیه عقل 160
- ب) مقدار دیه قدرت گویایی 161
- ج) مقدار دیه حس شنوایی 161
- د) مقدار دیه حس بینایی 161
- ه) مقدار دیه حس بویایی 162
- و) مقدار دیه حس چشایی 162
- اشاره 164
- 1- بررسی جایگاه زن در ملل مختلف 164
- دوم) زن در میان اعراب جاهلی 165
- یکم) زن در جامعه بدوی 165
- الف) جایگاه زن در ملل قبل از اسلام 165
- چهارم) زن در دین یهود 167
- ششم) زن در جامعه غرب 168
- پنجم) زن در مسیحیت 168
- ب) جایگاه زن در اسلام 170
- اشاره 170
- دوم) تساوی در کسب ارزش های معنوی 172
- سوم) تساوی در کیفر و پاداش اخروی 173
- الف) تفاوت های جسمی 175
- ب) تفاوت های روحی و روانی 176
- الف) پایین بودن ارزش زن نسبت به مرد 177
- اشاره 177
- 3- بیان حکمت های تفاوت دیه زن 177
- اشاره 177
- دوم) ناقصیت در ملکیت 178
- یکم) ناقصیت در رتبه 178
- ب) پایین بودن نقش اقتصادی زن نسبت به مرد 179
- ج) وضعیت بدنی زن 182
- اشاره 183
- د) نقد و بررسی اقوال و نظرات 183
- یکم) بررسی نظریه پایین بودن ارزش زنان 184
- دوم) بررسی نظریه منفعت اقتصادی 185
- سوم) بررسی نظریه تفاوت های بدنی 186
- اشاره 188
- الف) در جنایت عمد محض 189
- 1- مواردی که شخص بزهکار ضامن دیه است 189
- ب) در جنایت شبه عمد 191
- ج) در جنایت خطای محض 194
- اشاره 194
- نقد و بررسی دیدگاه ها 195
- 2- مواردی که عاقله، ضامن دیه است 197
- الف) مفهوم عاقله 197
- ب) محدوده عاقله 198
- اشاره 199
- ج) عاقله بودن عصبه 199
- یکم) در جنایت خطای محض 202
- دوم) در بالاتر از جراحات موضحه 203
- بیان حکمت ضمان عاقله 204
- اشاره 214
ص:145
1- (1) الدسوقی، حاشیه الدسوقی، ج 4، ص 273؛ احمدبن غنیم نفراوی، الفواکه الدوانی، ج 2، ص 189.
2- (2) شیخ طوسی، المبسوط، ج 7، ص 148؛ سیدمحمد شیرازی، فقه الدیّات، ص 317؛ فقه الدیّات، ص 469.
پستان ها بیان شده و به مقدار دیه نوک پستان ها هیچ اشاره ای نشده است و در صورت شک در مقدار دیه آنها، مقتضای اصل عملی، عدم وجوب دیه در نوک پستان ها است؛ بنابراین، در آن، حکومت جاری است.(1)
عده ای دیگر از آنها مانند ابن بابویه گفته اند:
مقدار دیه نوک پستان های زن، یک هشتم دیه کامل است.(2)
ولی با توجه به شمولیت روایت عام(3) در این زمینه و عدم تخصیص آن، قول اول مستدل می باشد.
دوم) دیه پستان های مرد
در صورت قطع شدن پستان های مرد، مذاهب اسلامی در مقدار دیه آن اختلاف دارند. جمهور فقهای اهل سنت، درباره آن، قائل به حکومت شده اند. آنها استدلال کرده اند که در قطع شدن پستان مرد، جنس منفعت و زیبایی فوت نمی شود؛ چنانچه شافعی در عبارتی به آن اشاره کرده و می گوید:
اگر نوک دو پستان مرد بریده شود و یا پستان های آن قطع شود، در هر دوی آنها حکومت جاری است... زیرا در پستان های زن، منفعت شیردهی وجود دارد و در پستان های مرد این منفعت وجود ندارد.(4)
از اهل سنت، تنها مذهب حنبلی در قطع پستان های مرد، دیه کامل را واجب می داند؛ چنانچه ابن قدامه، از فقهای این مذهب، به آن اشاره کرده و می گوید: